Elektrik faturası muhasebe kaydı: gider hesabı ve KDV ayrımı

Elektrik faturası muhasebe kaydında, üretimde kullanılan elektrik 730 Genel Üretim Giderleri, idari binada kullanılan elektrik 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına borç yazılır. Faturadaki KDV gidere eklenmez, 191 İndirilecek KDV hesabına borç kaydedilir; ödenecek toplam 320 Satıcılar hesabına alacak yazılır. Hangi payın üretime, hangisinin yönetime ait olduğu işletmenin sayaç ve tesis yapısına göre mali işlerin vereceği bir karardır.

Bu yazı, Tekdüzen Hesap Planı'nın 7/A seçeneğini kullanan bir üretim işletmesinin mali işler ekibi için hazırlandı. Örnekler sadeleştirilmiştir. Kendi şirketinizin hesap planı ve muhasebe politikası farklı olabilir; son kararı mali müşavirinize bırakın.

Elektrik gideri hangi hesaba kaydedilir?

Elektrik gideri, kullanıldığı yere göre kaydedilir: üretimle ilgili kısım 730 Genel Üretim Giderleri, yönetimle ilgili kısım 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına yazılır.

730 Genel Üretim Giderleri, işletmenin üretimi ve üretime bağlı hizmetler için yapılan, direkt işçilik ile direkt ilk madde ve malzeme dışında kalan giderlerin izlendiği hesap demektir. Üretim hattını, presleri, fırınları ve kompresörleri çalıştıran elektrik bu gruba girer.

770 Genel Yönetim Giderleri ise işletmenin yönetim fonksiyonlarına, organizasyon ve kadro işlerine, muhasebe ve mali işler servislerine ait giderlerin borç kaydedildiği hesaptır. İdari bina, ofis aydınlatması ve klima gibi kullanımlar bu gruptadır.

Tek sayaçlı bir tesiste fatura bu iki alana nasıl bölünür? Bu bir muhasebe politikası kararıdır. Alt sayaç ölçümü, alan (m²) oranı ya da kurulu güç oranı kullanılabilir. Seçilen yöntemi yazılı hale getirip her dönem aynı biçimde uygulamak, denetimde tutarlılık sağlar.

Üretim gideri ile genel yönetim gideri nasıl ayrılır?

Üretim gideri ile genel yönetim gideri, giderin hangi fonksiyona hizmet ettiğine göre ayrılır; elektriğin türüne ya da faturanın kime kesildiğine göre ayrılmaz.

Kullanım alanı	Gider hesabı	Muhasebedeki yeri
Üretim hattı, makineler, kompresör, fırın	730 Genel Üretim Giderleri	Dönem sonunda ürün maliyetine yansıtılır
Ofis, idari bina, güvenlik aydınlatması	770 Genel Yönetim Giderleri	Faaliyet gideri olarak gelir tablosuna gider
Satış ve sevkiyat alanları (ayrı alanlarda ise)	760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri	Faaliyet gideri olarak gelir tablosuna gider

Ayrımın pratik sonucu şudur: 730'a yazılan elektrik, dönem sonunda yansıtma kayıtlarıyla ürün maliyetine taşınır. Bu yüzden birim maliyet hesabında elektriğin payı görünür olur. 770'e yazılan kısım ise doğrudan dönem giderine gider.

Tüm tutar tek bir hesapta toplanırsa birim maliyetteki elektrik payı olduğundan düşük ya da yüksek görünebilir. Fiyatların değiştiği dönemlerde bu fark, maliyet kararlarını etkiler.

Elektrik faturasındaki KDV nasıl kaydedilir?

Elektrik faturasındaki KDV gider hesabına eklenmez; 191 İndirilecek KDV hesabına borç yazılır ve vergi beyanında hesaplanan KDV'den indirilir.

Dayanak, 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 29. maddesidir. Madde, mükelleflerin faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen faturalarda gösterilen KDV'yi, kanunda aksine hüküm olmadıkça hesaplanan KDV'den indirebilmesini düzenler.

Oran konusunda bir not gerekir. KDV oranlarını belirleyen Cumhurbaşkanı Kararı'na göre, ekli listelerde yer alanlar hariç vergiye tabi işlemlerde genel oran %20'dir. Bu yazıdaki örnek genel orana göre hazırlanmıştır. Mesken ve tarımsal sulama gibi farklı abone grupları yazının kapsamı dışındadır; kendi faturanızdaki oranı faturadan kontrol edin.

İndirimin zamanlaması da önemlidir. İndirim hakkı, faturanın deftere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılır ve 29. maddenin 3. fıkrasındaki süre sınırına tabidir. Süre ve istisna ayrıntıları için mali müşavirinize danışın.

Dönem sonunda 191 ile 391 Hesaplanan KDV karşılaştırılır. İndirilecek KDV fazlaysa fark 190 Devreden KDV hesabına, ödenecek KDV varsa 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına yazılır.

Elektrik faturası örnek yevmiye kaydı nasıl yapılır?

Elektrik faturası yevmiye kaydı, matrah gider hesabına ve KDV 191'e borç, fatura toplamı 320 Satıcılar hesabına alacak yazılarak yapılır.

Örnek: Eylül ayında 140.175 kWh tüketen bir tesisin faturasında yalnızca enerji bedeli, dağıtım bedeli ve KDV'yi ele alalım. BTV, fon ve YEKDEM gibi diğer kalemler bu örneğin dışındadır; bu nedenle aşağıdaki toplam gerçek bir faturanın toplamı değildir. Üretim tesisinin tamamının üretim fonksiyonuna ait olduğu varsayılmıştır.

Hesap adımları:

1. Enerji bedeli: 140.175 kWh × 3,011742 TL/kWh ≈ 422.170,93 TL
2. Dağıtım bedeli: 140.175 kWh × 1,182457 TL/kWh = 165.750,91 TL
3. KDV matrahı (örnekteki iki kalem): 422.170,93 + 165.750,91 = 587.921,84 TL
4. KDV (%20): 587.921,84 × 0,20 ≈ 117.584,37 TL
5. Ödenecek toplam: 587.921,84 + 117.584,37 = 705.506,21 TL

Grafik, örnekteki toplamın dağılımını gösterir: enerji bedeli en büyük pay, ardından dağıtım bedeli ve KDV gelir. Fatura tarihindeki kayıt şöyledir:

Hesap	Borç (TL)	Alacak (TL)
730 Genel Üretim Giderleri	587.921,84
191 İndirilecek KDV	117.584,37
320 Satıcılar		705.506,21

Tesisin bir kısmı idari kullanıma ayrılmışsa 587.921,84 TL, belirlediğiniz dağıtım anahtarına göre 730 ve 770 arasında bölünür. KDV ise gider ayrımından bağımsız olarak toplamıyla 191'e gider.

Faturadaki satırların anlamı için fatura kalemleri açıklaması sayfasına bakabilirsiniz. Tutarları baştan doğrulamak isterseniz serbest piyasa elektrik faturasının elle hesaplanması yazısı bu aşamada işe yarar.

Fatura gelmeden ay kapanırsa tahakkuk nasıl yapılır?

Fatura ay kapanışına kadar gelmediyse, tüketimin ait olduğu döneme gider yazmak için tahmini tutar karşılık olarak ayrılır; fatura geldiğinde fark düzeltilir.

Dayanak dönemsellik ilkesidir: gider, faturanın geldiği döneme değil, tüketimin yapıldığı döneme yazılır. Tekdüzen Hesap Planı'nda bunun için iki yol görülür ve ikisi karıştırılmamalıdır.

• 373 Maliyet Giderleri Karşılığı: Gelecek aylarda kesin tahakkuku yapılacak giderlerin tahmini payı, aylık maliyetlere bu hesap üzerinden yüklenir.
• 381 Gider Tahakkukları: Belgeye dayalı, kesinleşmiş giderler için kullanılır.

Örnek (kavramsal): Ay sonunda tahmini enerji ve dağıtım tutarı 730 hesaba borç, 373 hesaba alacak yazılır. Fatura geldiğinde 373 borçlandırılarak kapatılır, KDV 191'e borç yazılır, fatura toplamı 320'ye alacak gider. Tahmini ile gerçek tutar arasındaki fark ilgili gider hesabına (730 ya da 770) yansır.

Hangi yolun kullanılacağı işletmenin muhasebe politikasına bağlıdır. Fatura gelince aynı giderin ikinci kez yazılmamasına dikkat edin.

Elektrik faturası muhasebeleştirilirken nelere bakılır?

Elektrik faturası muhasebeleştirilirken tutarlılık, belge ve dönem üç ana kontrol noktasıdır. Aşağıdaki liste mali işler ekibi için kısa bir kontrol listesidir:

• Fatura, işletmenin unvanı ve vergi numarasıyla düzenlenmiş mi?
• Fatura e-Fatura ya da e-Arşiv olarak geliyorsa sistemde kayıtlı mı?
• Tüketim dönemi, deftere işlenecek ay ile uyumlu mu?
• Enerji, dağıtım ve KDV satırları ayrı ayrı doğrulandı mı?
• Üretim ve yönetim payı ayrımı yazılı politikaya göre mi yapıldı?
• KDV oranı faturadaki abone grubuna uygun mu?
• Önceki ay tahakkuk yapıldıysa karşılık kapatıldı mı?
• Faturada önceki dönemden gelen mahsuplaşma ya da düzeltme satırı var mı?

Son madde önemlidir. Bazı kalemler, örneğin YEKDEM tahmini ile kesin tutar arasındaki fark, bir sonraki faturada ayrı bir satır olarak gelir. Bu satır da gider ayrımına dahil edilmelidir. Faturanın kalemlerini anlamak için elektrik faturası nasıl okunur yazısına göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Elektrik faturası hangi gider hesabına yazılır?

Üretimde kullanılan elektrik 730 Genel Üretim Giderleri, idari binada kullanılan elektrik 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına yazılır. Tek sayaçlı tesislerde fatura, işletmenin belirlediği dağıtım anahtarına göre bu iki hesap arasında bölünür.

Elektrik faturasındaki KDV gidere eklenir mi?

Hayır. Faaliyetle ilgili elektrik faturasındaki KDV, gidere eklenmez; 191 İndirilecek KDV hesabına borç yazılır ve KDV beyanında hesaplanan KDV'den indirilir. İndirim koşulları için 3065 sayılı Kanun'un 29. maddesine bakılır.

Fatura ay sonuna kadar gelmezse ne yapılır?

Tüketim dönemine ait gider, dönemsellik ilkesi gereği tahmini tutarla o döneme yazılır. Bunun için 373 Maliyet Giderleri Karşılığı hesabı kullanılabilir; fatura gelince karşılık kapatılır ve fark gider hesabına yansır.

Elektrik faturası 7/A dışında bir hesap planında farklı mı kaydedilir?

Evet, farklı olabilir. Bu yazıdaki hesap kodları Tekdüzen Hesap Planı'nın 7/A seçeneğine göredir; 7/B seçeneğinde ya da özel hesap planında gider hesapları değişir. Kendi planınızdaki karşılığı mali müşavirinizle teyit edin.

Sonuç

Elektrik faturasında gider, kullanıldığı fonksiyona göre 730 ya da 770'e; KDV ise 191'e yazılır. Fatura gelmeden ay kapanırsa tahmini tutar karşılık olarak ayrılır ve fatura geldiğinde fark düzeltilir. Dağıtım anahtarını yazılı hale getirmek denetimde iş kolaylaştırır.

Gideri kalem kalem görmek ve fatura gelmeden önce yönetmek isterseniz elektrik faturası hesaplama aracıyla kendi tüketiminizin kalemlerini inceleyebilirsiniz; Covolt, fatura kalemlerini tüketim, birim fiyat ve sözleşme boyutunda birlikte inceleyerek maliyeti fatura gelmeden önlemeye yardımcı olur.

Son güncelleme: Mayıs 2026. Mevzuat ve tarifeler değişebilir; güncel değerler için kaynaklara bakın.