GES amortisman süresi nasıl hesaplanır? 2026 örnek hesap

GES amortisman süresi, yatırım bedelinin GES'in yıllık net getirisine bölünmesiyle bulunur. Net getiri; öz tüketilen elektriğin değeri, şebekeye verilen fazlanın satış geliri ve bakım giderlerinin farkıdır. Bu yazıda 500 kWp'lik örnek bir çatı GES'i için hesabı adım adım yapıyor, her varsayımı açıkça yazıyoruz.

Önemli not: Aşağıdaki yatırım, üretim, satış fiyatı ve bakım rakamları örnek varsayımdır; kendi teklifinizdeki ve faturanızdaki değerlerle değiştirilmelidir. Sonuç, bu girdilere bağlıdır.

GES amortisman süresi nedir?

GES amortisman süresi (geri dönüş süresi), yatırım bedelinin yıllık net kazançla geri kazanıldığı süre demektir. Kâr ya da getiri oranı değildir; yalnızca "para ne zaman geri döner" sorusunu cevaplar.

Basit geri dönüş, yatırımı birinci yıl net kazancına böler. Ancak panel verimi her yıl bir miktar düştüğü için, daha doğru yöntem yıllık nakit akışını toplayıp yatırımı aştığı yılı bulmaktır. Bu yazıda ikinci yöntemi kullanıyoruz.

GES geri dönüş süresi hangi kalemlerle hesaplanır?

Geri dönüş hesabı beş kalemle kurulur: yatırım bedeli, yıllık üretim, öz tüketim oranı, elektriğin birim değeri ve işletme giderleri. Her kalem sonucu ayrı ayrı etkiler.

• Yatırım bedeli: Panel, invertör, montaj, proje, bağlantı ve izin giderlerinin toplamıdır. Kaynaklarda kWp başına bedel ölçeğe, çatı tipine ve ekipmana göre geniş bir bantta değişiyor. Bu nedenle yalnızca kendi teklifinizdeki rakam geçerlidir.
• Yıllık üretim: Kurulu güç, bölgenin güneşlenmesi ve sistem verimine bağlıdır.
• Öz tüketim oranı: Üretilen enerjinin ne kadarının aynı saatte tesiste tüketildiğidir.
• Birim değer: Öz tüketilen kWh, faturanızdan çıkmayan enerji ve dağıtım bedelidir. Şebekeye verilen kWh ise farklı, genellikle daha düşük bir fiyatla değerlenir.
• Bakım ve sigorta: Temizlik, invertör bakımı, izleme ve sigorta giderleridir.

Saatlik mahsuplaşma geri dönüşü nasıl etkiler?

Saatlik mahsuplaşma, üretim ve tüketimin her saat ayrı ayrı eşleştirilmesi demektir. Mahsuplaşma işlemleri piyasa işletmecisi tarafından yürütülecek, üretim ve tüketim miktarları ise saatlik bazda mahsuplaştırılacak. Mevcut uygulamadaki aylık mahsuplaşma sistemi kaldırılarak 1 Mayıs 2026 itibarıyla saatlik mahsuplaşma esasına geçilmiştir.

Pratik sonuç şudur: Aylık sistemde gündüz fazlasını gece tüketimiyle dengeleyebiliyordunuz. Saatlik sistemde gündüz o anda tüketilmeyen enerji "ihtiyaç fazlası" sayılır. Aylık sistemde sanayiciler tatil günleri veya gece vardiyalarındaki üretim fazlasını farklı günlerdeki tüketimleriyle dengeleyebilirken, saatlik sistem bu avantajı ortadan kaldırıyor. Bu yüzden öz tüketim oranı, geri dönüş hesabının en belirleyici girdisidir. Ayrıntılı çerçeve için lisanssız GES'te saatlik mahsuplaşma: riskler ve çözümler yazımıza bakabilirsiniz.

İhtiyaç fazlası enerjinin değeri tesisin durumuna göre değişir. Üretim miktarı belirlenen bedelli üretim limitini aşarsa aşan kısım sistem kullanım bedeline tabi tutulur, bazı durumlarda ise YEKDEM'e bedelsiz katkı olarak değerlendirilir. Satış fiyatı tesisinizin tipine ve bağlantı tarihine göre farklıdır. Bu yüzden aşağıdaki örnekte satış gelirini ayrıca ve düşük tutuyoruz; güncel koşulunuzu dağıtım şirketinden ve EPDK duyurularından doğrulayın.

Örnek hesap: 500 kWp çatı GES için geri dönüş nasıl hesaplanır?

Örnek hesap, aşağıdaki varsayımlarla yapılır. Tümü örnektir.

Girdi	Örnek değer
Kurulu güç	500 kWp
Yatırım bedeli	7.500.000 TL (15.000 TL/kWp)
Yıllık üretim	700.000 kWh (1.400 kWh/kWp)
Öz tüketim oranı	%90 (630.000 kWh)
İhtiyaç fazlası	70.000 kWh
Öz tüketimin birim değeri	4,20 TL/kWh
Fazla enerji satış fiyatı	1,50 TL/kWh
Bakım ve sigorta	50.000 TL/yıl
Panel verim kaybı	Yıllık %0,5
Fiyatlar	Sabit (reel), artış yok

Öz tüketimin birim değeri için Covolt'un bir demo tesisinin Eylül 2026 faturasındaki kalemleri esas aldık: enerji bedeli 3,0117 TL/kWh ve dağıtım bedeli 1,1825 TL/kWh, toplam yaklaşık 4,19 TL/kWh. Örnekte 4,20 TL'ye yuvarladık. Kendi faturanızda KDV hariç enerji ve dağıtım satırlarını toplayarak bu değeri bulabilirsiniz.

Birinci yıl hesabı:

1. Öz tüketim değeri: 630.000 kWh × 4,20 TL = 2.646.000 TL
2. Fazla enerji geliri: 70.000 kWh × 1,50 TL = 105.000 TL
3. Brüt kazanç: 2.751.000 TL
4. Bakım ve sigorta düşülünce net kazanç: 2.701.000 TL
5. Basit geri dönüş: 7.500.000 / 2.701.000 ≈ 2,78 yıl

Verim kaybı hesaba katılınca ikinci yıl net 2.687.245 TL, üçüncü yıl 2.673.559 TL olur. Kümülatif toplam üçüncü yılda yatırımı aşar; geri dönüş yaklaşık 2,8 yıl çıkar.

Grafik, yatırımın ilk üç yılda geri döndüğünü ve sonrasında kümülatif nakit akışının pozitife geçtiğini gösteriyor. Bu eğri, yukarıdaki örnek varsayımlarla çizilmiştir; gerçek bir tesisin sonucunu göstermez.

Öz tüketim oranı değişirse geri dönüş süresi ne olur?

Öz tüketim oranı düştükçe geri dönüş uzar, çünkü fazla enerji öz tüketilen enerjiden çok daha düşük bir değerle karşılanır. Aşağıdaki tablo aynı örneği farklı oranlarla gösterir (basit geri dönüş, birinci yıl neti ile).

Senaryo	Yıllık net kazanç	Basit geri dönüş
Öz tüketim %90, fazla 1,50 TL'den satılır	2.701.000 TL	≈ 2,8 yıl
Öz tüketim %60, fazla 1,50 TL'den satılır	2.134.000 TL	≈ 3,5 yıl
Öz tüketim %40, fazla 1,50 TL'den satılır	1.756.000 TL	≈ 4,3 yıl
Öz tüketim %60, fazlaya ödeme yok	1.714.000 TL	≈ 4,4 yıl

Tablo şunu söylüyor: Aynı GES'in geri dönüşü, tesisin gündüz tüketim profiline göre bir yıldan fazla oynayabilir. Fazla enerjiye ödeme yapılmadığı durumda ise öz tüketim oranı daha da kritik hale gelir.

Geri dönüş hesabında sık yapılan hatalar nelerdir?

Geri dönüş hesabında en sık yapılan hata, tüm üretimi öz tüketim fiyatıyla değerlemektir. Bunun yanında birkaç hata daha sık görülür.

• Tüm kWh'ı aynı fiyatla saymak: Öz tüketilen ve şebekeye verilen enerji farklı değerlenir.
• Verim kaybını ve bakımı unutmak: Panel verimi yıllar içinde düşer; temizlik ve invertör bakımı gider yaratır.
• Sabit fiyat varsaymak: Elektrik fiyatı değişir; hesabı hem artışlı hem sabit fiyatla yapmak gerekir.
• Vergi, amortisman ve finansmanı karıştırmak: Kredi faizi ve vergi etkisi ayrı bir hesaptır. Basit geri dönüş bunları içermez.
• Teklifteki üretim tahminini sorgulamamak: Tahminin hangi güneşlenme verisine ve hangi kayıp oranlarına dayandığını sorun.

Kendi GES'iniz için kontrol listesi

Kendi geri dönüş hesabınızı yapmadan önce şu verileri toplayın:

1. Son 12 ayın aylık tüketimi ve mümkünse saatlik tüketim profili
2. Faturadaki enerji ve dağıtım birim bedelleri (KDV hariç)
3. Tesisin gündüz saatlerindeki asgari ve ortalama yükü
4. GES teklifindeki anahtar teslim bedel ve neleri kapsadığı
5. Teklifteki yıllık üretim tahmini ve bu tahminin dayanağı
6. Bakım, temizlik ve sigorta giderleri
7. İhtiyaç fazlası enerji için geçerli koşul (satış fiyatı, limit, dağıtım bedeli)

Bu listeyi doldurduktan sonra yukarıdaki örnek tabloyu kendi rakamlarınızla yeniden kurun. Fiyat artışı varsaymadan ve varsayarak iki ayrı sonuç çıkarmanız, aralığı görmenizi sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

GES kaç yılda kendini öder?

Süre; yatırım bedeline, öz tüketim oranına ve elektriğin birim değerine bağlıdır, tek bir doğru yoktur. Bu yazıdaki örnek varsayımlarla yaklaşık 2,8 yıl çıkıyor; öz tüketim oranı düşerse ve fazlaya ödeme yapılmazsa süre uzar. Kendi teklifinizle hesaplayın.

GES yatırım maliyeti nasıl belirlenir?

Maliyet; kurulu güce, çatı tipine, panel ve invertör seçimine, bağlantı ve proje giderlerine göre değişir. Piyasada yayımlanan kWp başına rakamlar geniş bir bantta ve tarihe göre farklıdır. Karar için en az birkaç firmadan, neleri kapsadığı yazılı teklif alın.

Basit geri dönüş ile iskontolu geri dönüş farkı nedir?

Basit geri dönüş, paranın zaman değerini hesaba katmaz; yatırımı yıllık net kazanca böler. İskontolu geri dönüş ise gelecekteki nakit akışlarını bir iskonto oranıyla bugüne indirir ve genellikle daha uzun süre verir. Finansmanla yapılan yatırımlarda iskontolu hesap daha gerçekçidir.

Saatlik mahsuplaşma geri dönüşü uzatır mı?

Tesisin gündüz tüketimi üretimi karşılıyorsa etkisi sınırlı kalır. Gündüz tüketimi düşükse ihtiyaç fazlası artar ve geri dönüş uzar. Bu yüzden öz tüketim oranını yatırımdan önce saatlik veriyle test etmek gerekir.

Sonuç

GES geri dönüşü; yatırım, öz tüketim, fazla enerji geliri ve bakım kalemlerinin birlikte hesaplanmasıyla bulunur. Saatlik mahsuplaşma döneminde en belirleyici girdi öz tüketim oranıdır. Hesabı her zaman kendi fatura ve teklif rakamlarınızla, varsayımları açık yazarak yapın.

GES analiz aracıyla kendi tesisiniz için üretim ve tüketim eşleşmesini inceleyebilirsiniz.

Son güncelleme: Kasım 2026. Mevzuat ve tarifeler değişebilir; güncel değerler için kaynaklara bakın.