GES sigortası neleri kapsar? İşletmeler için poliçe kontrol listesi

GES sigortası, güneş enerjisi santralinin ekipmanını fiziksel hasara karşı, kimi poliçelerde de bu hasara bağlı üretim ve gelir kaybını koruyan sigortadır. Üç ayrı teminat grubu vardır: ekipman (maddi hasar ve makine kırılması), üretim kaybı (kâr kaybı) ve üçüncü şahıs sorumluluğu. Bu üçü poliçede aynı satır değildir; hangisinin yazılı olduğunu bilmeden "GES'im sigortalı" demek eksik kalır.

Aşağıda her teminat grubunun ne anlama geldiğini, poliçede nereye bakılacağını ve satın almadan önce sorulacak soruları bulacaksınız. Prim, limit ve muafiyet tutarları sigorta şirketine, ürüne ve tesise göre değiştiği için yazıda bu tür rakamlar yer almıyor. Güncel teklif için sigorta şirketinizden ya da acentenizden yazılı teklif alın.

GES sigortası nedir ve neden ayrı bir poliçe gerekir?

GES sigortası, güneş enerjisi santralini oluşturan paneller, invertörler, trafo, kablolama, izleme ve kontrol donanımı gibi kıymetleri, poliçede yazılı rizikolara karşı güvence altına alan mühendislik sigortasıdır. Bina yangın poliçesi çoğu zaman çatıdaki sistemi bu ayrıntıda kapsamaz; sistemin değeri ve riskleri ayrıca tanımlanmalıdır.

Sigorta şirketleri ürünü farklı adlarla sunar: güneş enerjisi sigortası, GES sigortası, güneş enerji santralleri sigortası. Kapsam ise ürüne ve poliçedeki özel şartlara göre değişir. Örneğin bir sigorta şirketinin GES ürününde yangın, yıldırım, infilak, doğal afetler, geniş kapsamlı makine kırılması ve elektronik cihaz teminatı temel kapsam içinde sayılıyor. Operasyonel kâr kaybı ve maddi hasara bağlı olmayan üretim kaybı ise isteğe bağlı eklenebilen teminatlar arasında geçiyor.

Bu fark önemlidir: aynı isimli iki poliçe, aynı hasarda farklı sonuç verebilir.

GES sigortası neleri kapsar? Üç teminat grubu

GES poliçesi üç teminat grubuna ayrılarak okunmalıdır: ekipman hasarı, üretim kaybı ve üçüncü şahıs sorumluluğu. Her grubun konusu, tetikleyicisi ve çoğu zaman ayrı limiti ve muafiyeti vardır.

Teminat grubu	Neyi korur?	Tipik tetikleyici	Poliçede dikkat
Ekipman (maddi hasar)	Panel, konstrüksiyon, kablo, trafo gibi kıymetlerin onarım veya yenileme bedeli	Yangın, yıldırım, doğal afet, çarpma, hırsızlık gibi poliçede yazılı rizikolar	Sigorta bedeli, rizikolar, istisnalar
Makine kırılması / elektronik cihaz	İnvertör, trafo, izleme ve kontrol donanımı	Ani ve beklenmedik mekanik veya elektriksel hasar	Teminatın ürüne eklenip eklenmediği, ekipman yaşı
Üretim kaybı (kâr kaybı)	Santral durduğunda kaybedilen üretim geliri	Sigortalı bir hasar veya, bazı ürünlerde, hasar dışı belirli nedenler	Bekleme süresi, tazminat süresi, limit
Üçüncü şahıs sorumluluğu	Sahadan üçüncü kişilere verilen zarar nedeniyle doğan tazminat talebi	Santralden kaynaklanan bir olay	Limit, kapsam dışı haller

Tablo genel bir çerçevedir; kesin kapsam her poliçenin özel şartlarında yazılıdır.

Ekipman teminatı: panel, invertör ve trafo aynı şekilde mi korunur?

Hayır, korunmaları poliçedeki teminata bağlıdır. Panel ve konstrüksiyon genellikle maddi hasar (yangın ve ek teminatlar) kapsamında değerlendirilir; invertör ve trafo için makine kırılması, izleme ve kontrol donanımı için elektronik cihaz teminatı ayrıca aranır.

Makine kırılması sigortası çalışır durumdaki makine ve tesisatları ani ve beklenmedik hasarlara karşı koruyan bir mühendislik sigortası türüdür. Genel şartlarda makine ve tesislerin deneme devresinden sonra normal çalışır halde iken, temizleme veya revizyon sırasında ya da dururken ani ve beklenmedik her türlü sebepten doğan hasarın tamirat ve ikame masraflarının teminat altında olduğu yazılıdır.

Aynı genel şartlarda makinelerin normal işlemesinden ve mutat kullanımından doğan aşınma ve yıpranmalar, çürüme, paslanma ve oksidasyon teminat dışı haller arasında sayılır. Yani zamanla oluşan verim düşüşü ile ani bir arıza aynı şey değildir. Bu ayrım üretim kaybı bölümünde de karşınıza çıkacak.

Genel şartlara göre poliçede aksine bir hüküm yoksa her hasarın %20'si sigortalının üzerinde kalır; bu pay, poliçede gösterilen asgari muafiyetten az olamaz. Kendi poliçenizde bu oranın aynen mi uygulandığını, yoksa özel şartla değiştirilip değiştirilmediğini mutlaka kontrol edin.

GES üretim kaybı sigortası nedir? Kâr kaybı hangi durumda ödenir?

GES üretim kaybı sigortası, santral üretim yapamadığında oluşan gelir kaybını karşılayan teminattır; çoğu üründe yalnızca sigortalı bir fiziksel hasar sonrasında devreye girer. Bu nedenle "hasara bağlı kâr kaybı" ile "hasar dışı üretim kaybı" ayrı okunmalıdır.

Hasara bağlı kâr kaybı için örnek: bir invertör teminat kapsamındaki bir olayla devre dışı kalır, santral üretemez. Teminata giren hasar nedeniyle üretim durduğunda, ilgili iş durması ve kâr kaybı koşulları uygulanabilir.

Hasar dışı üretim kaybı ise daha dar ve ürüne özeldir. Bazı ürünlerde düşük ışınım veya belirli performans nedenleri için özel teminat bulunabilir; bu teminatın varlığı ve kapsamı şirkete, ürüne ve özel şartlara bağlıdır. Bir sigorta şirketinin ürün sayfasında maddi hasara bağlı olmayan üretim kaybının da teminat altında olduğu belirtiliyor; bu bir ürün özelliğidir, her poliçede bulunacağı varsayılmamalıdır.

Makine kırılması genel şartlarında ise "hangi sebepten husule gelirse gelsin her türlü kâr kaybı" aksine sözleşme yoksa teminat dışı sayılır. Yani kâr kaybı, poliçeye ayrıca yazılması gereken bir ek teminattır.

Üçüncü şahıs teminatı GES'te neyi karşılar?

Üçüncü şahıs teminatı, santralden kaynaklanan bir olay yüzünden başkalarına verilen zarar için size yöneltilen tazminat taleplerini karşılar. Bu teminat ekipmanınızı değil, hukuki sorumluluğunuzu korur.

Üçüncü şahıslara karşı mali mesuliyet sigortasının genel şartlarında üçüncü şahısların ölmesi, yaralanması veya sağlığının bozulması ile üçüncü şahıslara ait mallarda maddi zarar oluşması nedeniyle ileri sürülecek taleplerin kapsandığı yazılıdır. Kasten verilen veya bilerek sebebiyet verilen zarar talepleri kapsam dışındadır.

GES için akla gelen örnekler: panelin veya konstrüksiyonun rüzgârla kopup komşu tesise ya da araca zarar vermesi, kablo kaynaklı bir olayın komşu mülke sıçraması. Bu senaryoların poliçenizde karşılık bulup bulmadığı, sorumluluk teminatının GES'i ve çatıyı kapsayıp kapsamadığına bağlıdır. Bina sahibi ile işletmeci farklıysa kimin hangi poliçeyle korunduğunu da netleştirin.

Poliçede nereye bakılır? GES sigortası kontrol listesi

Poliçeyi imzalamadan önce aşağıdaki maddeleri tek tek kontrol edin. Mevzuata göre sözleşmelerde işin özelliğine uygun özel şartlar konabilir ve bunlar poliçe üzerinde "özel şartlar" başlığı altında açıkça belirtilmelidir; bu yüzden en önemli kısım çoğu zaman özel şartlar sayfasıdır.

1. Sigorta bedeli: Paneller, invertör, trafo, kablolama, konstrüksiyon, izleme donanımı ayrı ayrı değerlendirilmiş mi? Toplam, yenileme bedelini yansıtıyor mu?
2. Sigortalı kıymet listesi: Envanter cetvelinde marka, model, kurulum yılı ve güç yazılı mı?
3. Teminat sekmeleri: Yangın ve ek teminatlar, makine kırılması, elektronik cihaz, hırsızlık, doğal afetler ayrı ayrı yazılı mı?
4. Üretim kaybı: Operasyonel kâr kaybı var mı? Bekleme süresi ve tazminat süresi nedir? Hasar dışı üretim kaybı (düşük ışınım gibi) var mı, varsa koşulu ne?
5. Üçüncü şahıs sorumluluğu: Limit nedir, GES sahasını ve çatıyı kapsıyor mu?
6. Muafiyet: Her hasarda sigortalıda kalan pay yüzde mi, tutar mı, ikisinin birleşimi mi?
7. Teminat dışı haller: Mevzuata göre kapsam dışı bırakılan riskler sözleşmede açıkça belirtilir; belirtilmeyen riskler teminat kapsamında sayılır. İstisna listesini satır satır okuyun.
8. Ekipman yaşı ve bakım şartı: Genel şartlarda sigortalının makine ve tesisleri normal bakımlı ve işler halde bulundurma yükümlülüğü yer alır. Bakım kayıtlarınızı tutmanız gerekir.
9. Hasar bildirimi: Süre ve yöntem nedir? Hangi belgeler ister (üretim verisi, arıza kaydı, fotoğraf)?
10. Garanti ve servis sözleşmesi ilişkisi: Garanti belgesi, servis sözleşmesi ve sigorta kapsamı birlikte karşılaştırılmalıdır. Üretici garantisinin karşıladığı kalemle sigortanın karşıladığı kalem çakışabilir ya da boşluk bırakabilir.

GES poliçesinde en sık karıştırılan üç kavram

Teminat dışı hâl, muafiyet ve limit, uygulamada sık karıştırılan üç ayrı kavramdır. Teminat dışı hâlde sigortacının ilgili zarar kalemi için kural olarak ödeme borcu doğmaz.

• Limit: Sigortacının ödeyeceği üst tutar. Sigortacının sorumluluğu her halde poliçede yazılı sigorta bedeliyle sınırlıdır.
• Muafiyet: Hasarın sizde kalan kısmı. Belirli bir tutara veya sigorta bedelinin belli bir yüzdesine kadar olan hasarların sigortacı tarafından tazmin edilmeyeceği kararlaştırılabilir.
• Teminat dışı hal: Poliçenin hiç ödemediği durum. Limit ve muafiyetten bağımsızdır.

Hasar sonrası sürprizlerin çoğu bu üç kavramın karışmasından çıkar.

GES sigortası ile üretim takibi birbirini nasıl tamamlar?

Üretim kaybı teminatı olan bir poliçede bile, kaybı ispatlamak için üretim verisine ihtiyaç duyulur. Üretimi saatlik izleyen bir kayıt, arızanın ne zaman başladığını ve ne kadar sürdüğünü gösterir; hasar dosyasında bu bilgi işinize yarar.

Aynı veri, santralin beklenen üretimle gerçek üretimi arasındaki farkı görmenizi de sağlar. Ancak verim düşüşü ile sigortalı bir hasar aynı şey değildir. Kirlenme, gölgelenme veya yıpranmadan kaynaklanan kademeli düşüş genellikle poliçenin konusu olmaz; bakım ve işletme konusudur.

Santralin ekonomisini doğru okumak için sigorta primi de yıllık maliyet kalemlerinden biri olarak hesaba girmelidir. Saatlik mahsuplaşma döneminde santralin üretim ve tüketim dengesini nasıl yönetebileceğiniz için saatlik mahsuplaşma döneminde GES üretim ve maliyet optimizasyonu yazısına bakabilirsiniz. Yatırımın başından beri sürecin nasıl yürütüldüğünü görmek için işletmeler için GES başvuru rehberi yazısı da yararlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

GES sigortası zorunlu mu?

Bu yazıda incelenen GES sigortası, isteğe bağlı bir mal ve mühendislik sigortasıdır; santral sahibi poliçeyi kendi risk değerlendirmesine göre yaptırır. Finansman sağlayan kurum, kiralama veya bağlantı sözleşmesi sigorta şartı koyabilir; bu durumda yükümlülük sözleşmenizden doğar. Kendi durumunuz için sözleşmelerinize ve sigorta danışmanınıza bakın.

GES sigortası üretim kaybını karşılar mı?

Yalnızca poliçede üretim veya kâr kaybı teminatı yazılıysa karşılar. Çoğu üründe bu teminat sigortalı bir fiziksel hasara bağlıdır; hasar dışı üretim kaybı ise bazı ürünlerde ek teminat olarak bulunabilir. Teminatın adını, bekleme süresini ve tazminat süresini poliçede kontrol edin.

İnvertör arızası GES sigortası kapsamında mı?

Olayın nedenine, ekipmanın niteliğine ve poliçedeki teminata bağlıdır. İnvertör için makine kırılması ya da elektronik cihaz teminatı yazılıysa ani ve beklenmedik arızalar kapsama girebilir; aşınma, yıpranma gibi tedrici nedenler genel şartlarda teminat dışıdır. Garanti kapsamıyla çakışma olup olmadığını da sorun.

GES sigortası fiyatı neye göre belirlenir?

Sigorta tarifeleri sigorta şirketleri tarafından serbestçe belirlenir. Prim genellikle kurulu güce, ekipman değerine, konuma, seçilen teminatlara, güvenlik önlemlerine ve kâr kaybı limitine göre şekillenir. Karşılaştırma yaparken yalnızca primi değil, teminat, limit ve muafiyetleri birlikte kıyaslayın.

Kâr kaybı teminatı için bekleme süresi nedir?

Bekleme süresi, hasardan sonra kâr kaybı ödemesinin başlamadığı ilk dönemdir. Süre poliçeye göre değişir ve poliçede açıkça yazılmalıdır. Satın almadan önce bu süreyi ve tazminat süresini sigorta şirketinden yazılı olarak isteyin.

Özet ve sonraki adım

GES sigortası tek bir teminat değildir: ekipman, makine kırılması, üretim kaybı ve üçüncü şahıs sorumluluğu ayrı okunmalıdır. Poliçede kapsamı belirleyen şey ürünün adı değil, özel şartlar, teminat listesi, limit, muafiyet ve istisnalardır. Kontrol listesini teklif aşamasında uygulayıp yazılı yanıt almak, hasar anında beklenti ile ödeme arasındaki farkı küçültür.

Santralin üretim ve tüketim dengesini kendi tesisiniz için görmek isterseniz GES analiz aracıyla başlayabilir, süreç için GES danışmanlığı sayfasına göz atabilirsiniz.

Son güncelleme: Haziran 2026. Mevzuat ve tarifeler değişebilir; güncel değerler için kaynaklara bakın.