İhtiyaç fazlası elektrik satış fiyatı 2026: Lisanssız GES'te kaça satılır?
Lisanssız GES'te ihtiyaç fazlası elektriğin satış fiyatı tesis grubuna göre değişir. %90 YEKDEM, PTF tavanı ve saatlik mahsuplaşmanın etkisi.
Lisanssız GES'te ihtiyaç fazlası elektriğin satış fiyatı tek bir sabit rakam değildir; tesisin çağrı mektubu tarihine ve 10 yıllık destek süresinin dolup dolmadığına göre değişir. 1 Mayıs 2026'dan beri mahsuplaşma saatlik yapıldığı için, satışa konu olan miktar da her saat için ayrı hesaplanır.
Bu yazı, ihtiyaç fazlası elektrik satış fiyatının hangi kurala bağlandığını ve saatlik mahsuplaşmanın bu fiyatı nasıl etkilediğini anlatır. Güncel TL değerleri sık değiştiği için rakam yerine hesap yöntemi verilir. Güncel birim fiyatlar için EPDK ve EPİAŞ duyurularına bakılmalıdır.
İhtiyaç fazlası elektrik nedir?
İhtiyaç fazlası elektrik, lisanssız tesisin ürettiği enerjiden, tüketim tarafında saatlik mahsuplaşma yapıldıktan sonra geriye kalan ve şebekeye verilen kısmı demektir.
Yani GES'in ürettiği her kWh satılmaz. Önce aynı saatte tesisin kendi tüketimiyle eşleşir. Üretim o saatteki tüketimi aşarsa, aşan kısım şebekeye verilir ve ihtiyaç fazlası sayılır.
Bu ayrım önemlidir. Tesiste tüketilen enerji, şebekeden alınmadığı için faturadan düşer. Şebekeye verilen enerji ise ayrı bir fiyattan, görevli tedarik şirketi tarafından satın alınır. Aynı kWh'in iki yolu arasındaki fark, birçok tesiste GES'in asıl değerini belirler.
Lisanssız GES'te ihtiyaç fazlası elektrik kaça satılır?
Satış fiyatı, tesisin hangi gruba girdiğine göre üç farklı kurala bağlanır. Aşağıdaki tablo, resmî metinlerde yer alan çerçeveyi özetler.
| Tesis grubu | İhtiyaç fazlası için uygulanan fiyat kuralı |
|---|---|
| Çağrı mektubunu 10 Mayıs 2019 tarihine kadar alan tesisler | YEK Kanunu'na ekli I sayılı cetveldeki fiyat; güneş için 13,3 ABD sent/kWh, 10 yıl süreyle |
| Çağrı mektubunu 12 Mayıs 2019'dan sonra alan tesisler | Kendi abone grubunun perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli |
| 10 yıllık YEKDEM süresini tamamlayıp lisanssız devam eden tesisler | Güncel YEKDEM fiyatının %90'ı; saatlik PTF'yi aşamaz |
Güneş için 13,3 sent değeri ve 10 yıllık süre, YEK Kanunu'na ekli I sayılı cetvelde yer alır. Cetvelin güncel metni için mevzuat.gov.tr üzerindeki 5346 sayılı Kanun'a bakılabilir.
İkinci satırdaki "perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli", EPDK'nın yayımladığı tarife tablosunda abone grubuna göre ilan edilir. Bu bedel dönemsel değiştiği için, güncel değeri EPDK tarife tablosundan okumak gerekir. Bu yazıda sabit bir TL değeri verilmemiştir.
10 yılını dolduran tesislerde satış fiyatı nasıl hesaplanır?
10 yıllık destek süresini dolduran tesislerde satış fiyatı, güncel YEKDEM fiyatının yüzde 90'ı alınarak hesaplanır ve ilgili saatin PTF'sini geçemez. Bu kural, 12 Haziran 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı'yla belirlenmiş, karar 13 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Hesap üç adımdan oluşur:
- Tesis tipi için güncel YEKDEM fiyatı belirlenir.
- Bu fiyatın %90'ı alınır ve virgülden sonra iki haneye yuvarlanır.
- Her saat için bu değer ile o saatin PTF'si karşılaştırılır; küçük olan uygulanır.
Dolayısıyla "%90 YEKDEM" bir taban ya da garanti fiyat değildir. PTF'nin düşük kaldığı saatlerde alım fiyatı da PTF seviyesine iner.
Aynı karar, üretim ve tüketimin aynı ölçüm noktasında olduğu tesislerde üretilen enerjinin tamamının satışa konu edilebileceğini belirtir. Farklı ölçüm noktasındaki tesislerde satışa konu miktarı EPDK belirler. EPDK'nın 18 Haziran 2026 tarihli Kurul Kararı, bu grup için 2026 yılında satış sınırı uygulanmayacağını hükme bağlamıştır. 2027 ve sonrası için en güncel karara EPDK duyurularından bakılmalıdır.
Saatlik mahsuplaşma satış fiyatını nasıl etkiler?
Saatlik mahsuplaşma, üretim ve tüketimin her saat için ayrı ayrı dengelenmesi demektir. Önceki aylık uygulamada bir ay boyunca üretilen ve tüketilen enerji toplamı birlikte değerlendirilirdi. 1 Mayıs 2026'dan itibaren ise 30 günlük bir ayda 720 ayrı saatlik sonuç oluşur.
Bu değişikliğin iki doğrudan etkisi vardır:
- Öğle saatlerinde üretim yüksek, tüketim düşükse o saatte ihtiyaç fazlası doğar. Akşam tüketim artınca aynı fazla geri alınamaz.
- Satış fiyatı saatlik PTF'ye bağlandığı gruplarda, fazlanın hangi saatte oluştuğu gelir hesabını değiştirir.
Mahsuplaşma işlemlerini piyasa işletmecisi yürütür; görevli tedarik şirketleri de sonuçlara göre ödemeleri yapar. Üretim ve tüketim verilerinin doğruluğundan ve zamanında girilmesinden şebeke işletmecileri sorumludur.
Saatlik düzenin tesis tarafındaki sonucunu ayrıntılı ele alan yazılarımız var: Saatlik mahsuplaşma döneminde GES üretim ve maliyet optimizasyonu ve Lisanssız GES'te saatlik mahsuplaşma: riskler ve çözümler.
Örnek: Saatlik PTF tavanı gelire nasıl yansır?
Aşağıdaki hesap tamamen varsayımsaldır ve gerçek bir fiyatı göstermez. Amaç, tavan mantığını görünür kılmaktır.
Örnek varsayımlar: %90 YEKDEM sonrası değer 2,00 TL/kWh kabul edilmiştir. Beş ardışık saatin PTF'leri 3,10, 2,40, 1,60, 0,90 ve 2,80 TL/kWh'tir. Her saatte 100 kWh ihtiyaç fazlası verilmiştir.
| Saat | Saatlik PTF (örnek) | Uygulanan fiyat (min) | Gelir (100 kWh) |
|---|---|---|---|
| 1 | 3,10 | 2,00 | 200 TL |
| 2 | 2,40 | 2,00 | 200 TL |
| 3 | 1,60 | 1,60 | 160 TL |
| 4 | 0,90 | 0,90 | 90 TL |
| 5 | 2,80 | 2,00 | 200 TL |
Toplam gelir 850 TL olur. Aynı 500 kWh sabit 2,00 TL/kWh'ten satılsaydı 1.000 TL olurdu. Aradaki 150 TL fark, PTF'nin 2,00 TL'nin altına indiği iki saatten gelir.
Grafik, aynı beş saatte sabit fiyat ile PTF tavanlı fiyat arasındaki farkı gösterir. PTF'nin yüksek olduğu saatlerde tavan etkisi yoktur; düşük olduğu saatlerde gelir PTF'ye iner.
Satışa konu olmayan enerji: bedelsiz katkı
Mahsuplaşma sonrası şebekeye verilen her kWh ödeme almaz. Yönetmelik, bazı durumlarda ihtiyaç fazlasını YEKDEM'e bedelsiz katkı sayar. Bu durumda görevli tedarik şirketi enerjiyi üretilmiş kabul eder ve üreticiye ödeme yapılmaz.
Resmî metinlerde öne çıkan başlıca durumlar şunlardır:
- Depolama ünitesinden verilen ve mahsuplaşma sonrası ihtiyaç fazlası olarak sisteme aktarılan enerji için ödeme yapılmaz.
- Depodan verilen miktar ayrı tespit edilemezse, ihtiyaç fazlasının tamamı ödeme kapsamı dışında kalabilir.
- Yıllık üretimin tüketimin iki katını aşan kısmı için ödeme yapılmaz.
- Farklı ölçüm noktasındaki 10 yılını dolduran tesislerde, satışa konu miktarı aşan kısım bedelsiz katkı sayılır; 2026 için bu sınır uygulanmamıştır.
Bu kurallar tesis tipine ve bağlantı yapısına göre değişir. Kendi tesisiniz için hangisinin geçerli olduğunu bağlantı anlaşmanızdan ve görevli tedarik şirketinizden teyit etmek gerekir.
Faturada ve mahsuplaşma sonucunda nereye bakılır?
Satış gelirinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını anlamak için şu kontrol listesi kullanılabilir:
- Çağrı mektubu tarihiniz: 10 Mayıs 2019 öncesi mi, 12 Mayıs 2019 sonrası mı?
- 10 yıllık destek süreniz dolmuş mu, dolacaksa hangi tarihte?
- Üretim ve tüketim aynı ölçüm noktasında mı?
- Aylık sonuç tablosunda saatlik ihtiyaç fazlası miktarları ayrı görünüyor mu?
- Veriş yönlü dağıtım bedeli kesintisi var mı, hangi tarife uygulanıyor?
- Depolama varsa, depodan verilen enerji ayrı ölçülüyor mu?
Veriş yönlü dağıtım bedeli, satış gelirinden düşülen ayrı bir kalemdir. EPDK'nın 21 Mayıs 2026 tarihli ve 14613 sayılı kararı, 10 yılını dolduran tesislere 1 Haziran 2026'dan itibaren Lisanssız Üretici-2 tarifesinin uygulanmasını öngörmüştür. Tarifenin güncel değeri için EPDK tarife tablosuna bakılmalıdır.
Faturadaki YEKDEM satırlarının nasıl okunduğu için YEKDEM nedir, 2026 fatura etkisi yazısı yardımcı olur. İlk nesil GES'lerde tarifeye geçişin ayrıntısı İlk nesil GES'lerde Lisanssız Üretici-2 tarifesine geçiş yazısındadır.
Satış fiyatını belirleyen en önemli etken nedir?
Satış fiyatından çok, kaç kWh'in şebekeye verildiği belirleyicidir. Birçok sanayi tesisinde tüketimle eşleşen enerji, satılan enerjiden daha yüksek değere sahip olabilir; çünkü o kWh şebekeden alınmaz ve faturadan düşer.
Bu yüzden satış fiyatı kadar öz tüketim saatleri de izlenmelidir. Üretimin tüketimle çakıştığı saatler ne kadar fazlaysa, ihtiyaç fazlasına ve onun fiyat belirsizliğine bağımlılık o kadar azalır. Öz tüketim oranı hesabı bu kümedeki ayrı bir yazının konusudur.
Satış fiyatını yorumlarken üç noktayı birlikte okumak gerekir: tesisin tabi olduğu fiyat kuralı, saatlik PTF'nin seyri ve veriş yönlü dağıtım bedeli. Tek başına bir birim fiyat, gerçek geliri göstermez.
Sıkça Sorulan Sorular
Lisanssız GES'te ihtiyaç fazlası elektrik kaça satılır?
Fiyat tesisin grubuna göre değişir. 10 Mayıs 2019 öncesi çağrı mektuplu tesislerde I sayılı cetvel fiyatı, sonrasında abone grubunun perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli, 10 yılı dolanlarda ise güncel YEKDEM fiyatının %90'ı (saatlik PTF'yi aşmamak üzere) uygulanır. Güncel TL değerleri için EPDK duyurularına bakılmalıdır.
GES fazla üretimi her zaman satılabilir mi?
Hayır. Önce aynı saatteki tüketimle mahsuplaşır, geriye kalan kısım ihtiyaç fazlası olur. Depolamadan verilen enerji ve belirli sınırların üzerindeki üretim gibi durumlarda ödeme yapılmaz ve enerji YEKDEM'e bedelsiz katkı sayılır.
Saatlik mahsuplaşma ne zaman başladı?
Saatlik mahsuplaşma 1 Mayıs 2026'da başladı. Dayanak, 2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'ni değiştiren yönetmeliktir. Bu tarihe kadar mahsuplaşma aylık yürütülüyordu.
%90 YEKDEM fiyatı garanti bir fiyat mıdır?
Hayır. Bu değer saatlik PTF ile karşılaştırılır ve küçük olan uygulanır. PTF'nin düşük kaldığı saatlerde alım fiyatı da düşer.
Özet ve yönlendirme
İhtiyaç fazlası elektriğin satış fiyatı, tesisin çağrı mektubu tarihine ve destek süresinin durumuna bağlıdır. Saatlik mahsuplaşma, hangi saatte ne kadar fazla üretildiğini belirleyici hale getirmiştir. 10 yılı dolan tesislerde PTF tavanı, gelirin saatlik fiyatlara duyarlı olmasına yol açar.
Covolt, GES üretimi ile tüketimi saatlik eşleştirerek mahsuplaşma sonucunu fatura gelmeden görünür kılar; GES mahsuplaşma çözümü sayfasından ayrıntıya ulaşabilirsiniz.
Son güncelleme: Kasım 2026. Mevzuat ve tarifeler değişebilir; güncel değerler için kaynaklara bakın.
Bunları da Beğenebilirsiniz
İlginizi çekebilecek diğer yazılarımız
GES verim düşüklüğü nasıl fark edilir? Kirlenme, gölge, invertör
GES verim düşüklüğü, beklenen ve gerçek üretim karşılaştırılarak fark edilir. PR hesabı, kirlenme, gölge ve invertör arızası belirtileri.
Lisanssız GES Yatırımlarında Saatlik Mahsuplaşma Dönemi: Riskler ve Çözümler
Lisanssız GES Yatırımlarında Saatlik Mahsuplaşma Dönemi: Riskler ve Çözümler
1 Mayıs 2026 itibarıyla başlayan saatlik mahsuplaşma dönemi, GES yatırımcıları için kuralları değiştiriyor. Artan finansal riskleri, PTF makasını ve veri odaklı yeni enerji stratejilerini inceliyoruz.
İşletmeler İçin GES Başvuru Rehberi: Adım Adım Kurulum Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
İşletmeler İçin GES Başvuru Rehberi: Adım Adım Kurulum Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Güneş Enerjisi Santrali (GES) kurulumu için gerekli başvuru adımlarını, yasal süreçleri, çağrı mektubu alma aşamalarını ve yatırımınızın geri dönüşünü hızlandıracak teknik detayları bu rehberde derledik.