Elektrik tedarik sözleşmesi süresi: 1 yıllık mı, 3 yıllık mı olmalı?

Elektrik tedarik sözleşmesi süresi için tek doğru cevap yoktur: 1 yıllık sözleşme esneklik ve yeniden fiyatlama imkânı verir, 3 yıllık sözleşme fiyat öngörülebilirliği sağlar ama erken çıkış koşullarını uzun süre bağlar. Seçimi üç şey belirler: fiyatın nasıl oluştuğu (sabit mi, PTF+marj mı), erken fesih bedeli ve tüketimin gelecek yıllarda ne kadar değişeceği.

Bu yazı sözleşme süresini bu üç ölçüte göre karşılaştırır. Mevzuat bilgileri EPDK ve Resmî Gazete kaynaklarına dayanır; hesap örneği varsayımdır.

Elektrik tedarik sözleşmesi süresi neyi belirler?

Sözleşme süresi, tedarikçiyle sizi bağlayan dönemi ve bu dönemde fiyatın nasıl oluşacağını belirler. Serbest tüketici olan işletme tedarikçisini seçer ve onunla ikili anlaşma yapar. Bu anlaşma belirli süreli ya da belirsiz süreli olabilir.

Süre uzadıkça üç şey değişir:

• Fiyat riski: Sabit fiyatlı uzun sözleşmede fiyat artışı riski tedarikçide kalır, fiyat düşüşünün faydası ise sizden uzaklaşır.
• Esneklik: Tedarikçi değiştirme, tesis kapatma ya da büyütme gibi kararlar sözleşme hükümlerine bağlanır.
• Fesih bedeli: Erken çıkış için sözleşmede ceza koşulu ya da cayma bedeli bulunabilir.

Serbest tüketicinin tedarikçi seçme hakkı mevzuatla korunur. EPDK'ya göre tüketicinin serbest tüketici niteliği korunduğu müddetçe tedarikçi değişikliğini engelleyecek bir mevzuat hükmü yoktur. Ancak tedarikçisini değiştirmek isteyen tüketici, önceki tedarikçisine karşı imzaladığı sözleşmenin hükümlerini yerine getirmekle yükümlüdür (EPDK).

Tedarik sözleşmesinde fesih bedeli nedir ve nasıl sınırlanır?

Fesih bedeli (cayma bedeli ya da ceza koşulu), sözleşmeyi süresi dolmadan bitiren tarafın ödemeyi kabul ettiği tutar demektir. Sözleşmede yazılıysa uygulanır. Bedelin yönetmelikte sınırlanıp sınırlanmadığı tüketicinin yıllık tüketimine bağlıdır.

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ikili anlaşma bölümü (Madde 9), yıllık tüketimi 100.000 kWh'ın altında olan serbest tüketicilerle tedarikçiler arasındaki ikili anlaşmaları kapsar. Bu kapsamdaki tüketici için Madde 20 şunu söyler: cayma bedeli ve/ya da ceza koşulu, fesih tarihinden önceki son 12 aylık tüketim toplamı ile fesih tarihindeki fiyat esas alınarak hesaplanan tutarın %10'unu geçemez (Yönetmelik, mevzuat.gov.tr). Kapsamı belirleyen 100.000 kWh ifadesi, 14 Ocak 2025 tarihli Resmî Gazete değişikliğiyle yönetmeliğe işlenmiştir (Resmî Gazete).

Sanayi tesislerinin çoğu bu eşiğin üzerinde tüketir. Bu durumda yönetmelikteki %10 sınırı bu bölüm kapsamında uygulanmaz; erken çıkış koşulları büyük ölçüde sözleşmede belirlenir. Bu yüzden büyük tesislerde fesih maddesi, sözleşmenin en dikkatli okunması gereken kısmıdır. Sözleşmenizin hangi kapsamda olduğundan emin değilseniz tedarikçinizden yazılı teyit isteyin.

1 yıllık ve 3 yıllık sözleşme nasıl karşılaştırılır?

Karşılaştırma tek bir "ucuz" ya da "pahalı" ölçüsüyle yapılmaz. Aşağıdaki tablo süreyi beş ölçüte göre özetler. Bu genel bir çerçevedir; belirleyici olan sözleşme metninizdir.

Ölçüt	1 yıllık sözleşme	3 yıllık sözleşme
Fiyat riski	Her yıl yeniden fiyatlanır; piyasadaki değişim yeni dönemde görünür	Sabit fiyatlıysa üç yıl öngörülebilir; PTF+marj ise yalnızca marj sabitlenir
Fesih ve çıkış	Süre kısa olduğu için fesih ihtiyacı azdır	Erken çıkışta ceza koşulu ya da cayma bedeli riski daha uzun sürer
Esneklik	Tedarikçi ve koşul değiştirmek kolaydır	Tüketim, vardiya ya da tesis değişikliği sözleşmeyi etkileyebilir
Bütçe	Yıllık belirsizlik daha fazladır	Bütçe kurmak kolaylaşır
Pazarlık	Her yıl yeni teklifle karşılaştırma yapılır	Uzun taahhüt karşılığında koşul istenebilir

Kritik soru, sözleşmenin fiyatı nasıl bağladığıdır. Üç yıllık sözleşmede fiyat PTF'ye endeksliyse süre uzasa da fiyat riski sizde kalır. PTF (Piyasa Takas Fiyatı), gün öncesi piyasasında her saat için ayrı oluşan fiyat demektir; 30 günlük bir ayda 720 ayrı fiyat oluşur (EPİAŞ, Gün Öncesi Piyasası). Süre bu durumda yalnızca marjı ve koşulları bağlar. Teklifleri bu açıdan değerlendirmek için elektrik sözleşmesinde önemli noktalara bakabilirsiniz.

Sabit fiyat mı, PTF+marj mı: süre ne değiştirir?

PTF+marj, enerji bedelinin saatlik piyasa fiyatına tedarikçinin marjının eklenmesiyle oluştuğu yapı demektir. Sabit fiyatta birim fiyat sözleşme boyunca önceden belirlenir.

Süre seçimi bu yapıyla birlikte düşünülmelidir:

• PTF+marj ve kısa süre: Piyasa fiyatını izlersiniz, marj yılda bir yeniden konuşulur.
• PTF+marj ve uzun süre: Marj üç yıl sabitlenir. Marjın düşük olması avantajdır; koşullar değişse bile yeniden pazarlık imkânının kısıtlanması dezavantajdır.
• Sabit fiyat ve uzun süre: Bütçe nettir. Piyasa fiyatı sözleşme fiyatının altına inerse farkı siz taşırsınız.

Sabit fiyat, tedarikçinin üstlendiği riski de fiyata yansıtır. Bu risk primi sözleşmede ayrı satır olarak görünmez. Bu yüzden sabit fiyatı piyasa tahminiyle değil, kendi bütçe toleransınızla değerlendirmek daha sağlıklıdır.

Birim fiyat ya da marj farkı yıllık maliyete ne kadar yansır?

Örnek bir hesap, sürenin neden küçük bir kalem olmadığını gösterir. Aşağıdaki hesap varsayımdır; gerçek bir müşteriye ya da ölçülmüş bir tasarrufa ait değildir ve gelecekteki fiyatı tahmin etmez.

Örnek: aylık 140.175 kWh tüketen bir tesis, yıl boyunca benzer tüketimle çalışsın.

1. Yıllık tüketim: 140.175 kWh × 12 = 1.682.100 kWh
2. Birim fiyatta 1 kuruşluk (0,01 TL/kWh) fark: 1.682.100 × 0,01 = 16.821 TL
3. Sonuç: Her 1 kuruşluk fark yılda yaklaşık 16.821 TL eder (KDV hariç).

Marj üzerinden de bakılabilir. Bu tesiste PTF marjsız ağırlıklı ortalaması 2,8279 TL/kWh olduğunda aylık marjsız enerji bedeli yaklaşık 396.405 TL'dir (140.175 × 2,827927). Marjda 1 puan, aylık yaklaşık 3.964 TL eder. %6,50'lik marj aylık yaklaşık 25.766 TL (3.964 × 6,5), benzer tüketimle yıllık yaklaşık 309.000 TL demektir (yalnızca PTF etkisi, KDV hariç). Üç yıllık sözleşmede marjın bu seviyede sabitlenmesi ya da pazarlıkla düşürülmesi toplam maliyette belirgin fark yaratır.

Sözleşme imzalamadan önce nereye bakılır?

Aşağıdaki kontrol listesi, süre ne olursa olsun sözleşmede okunacak maddeleri toplar.

Kontrol listesi:

• Süre başlangıç ve bitiş tarihleri ile otomatik yenileme koşulu
• Fiyat yapısı: sabit mi, PTF+marj mı, marj sabit mi değişken mi
• Erken fesih ve cayma bedelinin nasıl hesaplandığı
• Haklı fesih sebepleri: örneğin tedarikçinin bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi
• Tüketim tahmininden sapma halinde ek bedel ya da asgari alım yükümlülüğü
• Teminat ve ödeme vadesi koşulları
• Tesis taşıma, kapatma ya da kapasite değişikliği halinde sözleşmenin akıbeti

Asgari alım yükümlülüğü taşıyan ("al ya da öde") sözleşmelerde süre uzadıkça tüketim sapması riski büyür. Tesisinizde yeni hat, vardiya değişikliği ya da GES yatırımı planlıyorsanız bu madde öncelikli olur. Serbest tüketici olmanın tek başına yeterli olmadığını doğru tedarik kararı yazımızda da anlatmıştık.

1 yıllık sözleşme ne zaman daha uygundur?

Tüketimin önümüzdeki yıllarda belirsiz olduğu durumlarda 1 yıllık sözleşme daha uygundur. Kapasite artışı, üretim hattı değişikliği, GES kurulumu ya da tesis taşıma planı varsa uzun taahhüt sizi bağlayabilir.

Piyasa koşullarını her yıl yeniden değerlendirmek ve yeni teklifle karşılaştırma yapmak istiyorsanız da kısa süre mantıklıdır. Bu durumda her dönem sonunda teklifleri aynı tüketim profiline göre yan yana koymak önem kazanır.

3 yıllık sözleşme ne zaman daha uygundur?

Tüketimi istikrarlı olan, bütçe öngörülebilirliğine öncelik veren ve fesih maddesini sözleşmede net görebilen işletmeler için 3 yıllık sözleşme uygun olabilir. Tedarikçi uzun taahhüt karşılığında daha düşük marj ya da daha esnek koşul sunabilir; bunu teklifte açıkça talep etmek gerekir.

Karar yalnızca birim fiyata bakılarak verilmez. Tarife danışmanlığı kapsamında farklı süre ve fiyat yapısındaki teklifler aynı tüketim profiline göre yan yana hesaplanabilir. Kararı işletme verir, hesabı yapmak için tarife optimizasyonu çözümü kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Elektrik tedarik sözleşmesi en az ne kadar sürelidir?

Serbest tüketici ikili anlaşması için bu kaynaklarda tek bir asgari süre belirtilmemiştir; süre tarafların anlaşmasına bağlıdır. Kesin koşullar için sözleşme metninize ve EPDK mevzuatına bakın.

Sözleşmeyi süresi dolmadan feshedersem ceza öder miyim?

Sözleşmenizde fesih bedeli ya da ceza koşulu varsa ödeme gündeme gelebilir. Yıllık tüketimi 100.000 kWh'ın altındaki tüketiciler için bu bedel yönetmelikte son 12 aylık tüketim tutarının %10'u ile sınırlıdır. Daha yüksek tüketimde sınır sözleşmeyle belirlenir. Haklı fesih sebeplerinde cayma bedeli ödenmez.

Tedarikçi değiştirmek için sözleşmenin bitmesini beklemek gerekir mi?

Serbest tüketici olarak tedarikçi değiştirmenizi engelleyen bir mevzuat hükmü yoktur. Ancak mevcut sözleşmede fesih bedeli varsa bunu ödemeniz gerekebilir. Bu konu mevcut tedarikçinizle görüşülmelidir.

3 yıllık sözleşme her zaman daha güvenli midir?

Hayır. Fiyat PTF'ye endeksliyse süre uzasa da fiyat riski sizde kalır. Güvenlik, sürenin uzunluğundan çok fiyat yapısına ve fesih maddesine bağlıdır.

Sözleşme yenilenirken neye dikkat edilmeli?

Yenileme öncesinde yeni koşulları, fiyat yapısını ve fesih maddesini yeniden okuyun. Yönetmelik, ikili anlaşmanın kurulması, yenilenmesi ve değiştirilmesi süreçlerinde bilgilendirmenin gereği gibi ya da hiç yapılmamasını, 100.000 kWh altındaki tüketici için haklı fesih sebebi sayar.

Sözleşme süresi fiyat riskini, fesih bedelini ve esnekliği birlikte belirler; süre tek başına iyi ya da kötü değildir. Büyük tesislerde yönetmeliğin %10 sınırı bu bölüm kapsamında uygulanmadığı için fesih maddesi sözleşmeden sözleşmeye değişir ve ayrıca okunmalıdır. Covolt, teklifleri kendi tüketim profilinize göre yan yana hesaplayarak maliyeti önlemenize yardımcı olur; tarife optimizasyonu sayfasından ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

Son güncelleme: Şubat 2026. Mevzuat ve tarifeler değişebilir; güncel değerler için kaynaklara bakın.