GES bağlantı görüşü nedir? Sözleşme gücü ve başvuru adımları

GES bağlantı görüşü, lisanssız bir güneş enerjisi santralinin şebekeye bağlanıp bağlanamayacağına dair şebeke işletmecisinin (dağıtım şirketinin) yaptığı teknik değerlendirmenin sonucu demektir. Santralin kurulu gücü, ilişkilendirilen tüketim tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünden fazla olamaz. Bu yüzden GES kurulumunda ilk adım, çatıya kaç panel sığacağını değil, tesisin sözleşme gücünü ve yıllık tüketimini netleştirmektir.

Sözleşme gücü ile GES kurulu gücü arasındaki bu ilişki, projenin üst sınırını belirler. Aşağıda kavramları, başvuru sırasını ve başvurudan önce kontrol edilecekleri sade bir dille anlatıyoruz.

GES bağlantı görüşü nedir?

Bağlantı görüşü, başvurunun şebeke açısından teknik olarak uygun bulunup bulunmadığını gösteren değerlendirmedir. Olumlu çıkarsa başvuru sahibi bir sonraki aşamaya, yani çağrı mektubuna geçer.

Bu değerlendirme tek bir adımda yapılmaz. Başvuru önce şebeke işletmecisi tarafından teknik yönden değerlendirilir. Güneş enerjisine dayalı başvurularda teknik değerlendirme raporu da ayrıca hazırlanır. Teknik rapor olumsuz çıkarsa başvuru belgeleri başvuru sahibine iade edilir. Dayanak, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin 14, 15 ve 16. maddeleridir.

Çağrı mektubu nedir ve bağlantı görüşünden farkı nedir?

Çağrı mektubu, bağlantı anlaşması imzalamaya hak kazandığınızı bildiren yazıdır. Bağlantı görüşü bir "uygunluk sonucu"dur, çağrı mektubu ise bu sonucun ardından gelen "anlaşmaya davet" belgesidir.

	Bağlantı görüşü	Çağrı mektubu
Ne söyler?	Başvuru şebeke açısından uygun	Bağlantı anlaşması imzalama hakkı doğdu
Ne zaman çıkar?	Teknik değerlendirme olumlu bitince	Olumlu rapor sonrası, yazılı başvuru üzerine
Süre	Aylık liste ilan edilir	Listenin ilanından itibaren bir ay içinde yazılı başvuru gerekir
Süre kaçırılırsa	Olumlu görüş kendiliğinden geçersiz olur	Bağlantı anlaşması imza süreci başlamaz

Yönetmeliğe göre güneş enerjisine dayalı başvurularda olumlu rapor sonrası çağrı mektubu, aylık listenin ilanından itibaren bir ay içinde yapılan yazılı başvuru üzerine tebliğ edilir. Bu bir aylık süre sık kaçırılan bir noktadır, takvime yazılmalıdır.

Çağrı mektubu tebliğ edildikten sonra proje onayı için bir yıl süre verilir. Bu süre içinde üretim tesisi projesinin onaylatılması zorunludur. Güncel süreler için Resmî Gazete'deki son değişikliğe bakılmalıdır.

Sözleşme gücü nedir ve GES ile ilişkisi nedir?

Sözleşme gücü, tesisin dağıtım şirketiyle yaptığı bağlantı anlaşmasında yazan ve şebekeden çekebileceği azami gücü belirleyen değer demektir. Yönetmelikte bu terim, kullanım yerinin elektrik projesinde belirtilen kurulu gücün kullanım faktörü ile çarpılmış hali olarak tanımlanır. Ayrıntılı açıklama için sözleşme gücü nedir sayfasına bakabilirsiniz.

GES ile ilişkisi şudur: yönetmelik, ilişkilendirilecek tüketim tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü santral için üst sınır kabul eder. Başka bir deyişle sözleşme gücü 800 kW olan bir tesise, aynı ölçüm noktasında 800 kW'tan büyük bir lisanssız GES ilişkilendirilemez.

Örnek: sözleşme gücü 800 kW olan bir tesis düşünelim. Bu tesis için kurulabilecek lisanssız GES'in kurulu gücü en fazla 800 kW olur. Çatıya 1.100 kW panel sığması bu sınırı değiştirmez.

Grafikte, örnek tesisin sözleşme gücüne göre farklı kurulu güç seçeneklerinin sınırla ilişkisi gösteriliyor. 800 kW ve altı seçenekler sınır içindedir, 1.100 kW seçeneği sınırı aşar.

Sözleşme gücü ile kurulu güç nasıl eşleştirilir?

Eşleştirme, sözleşme gücünü üst sınır alıp tüketim profilini ve çatı alanını birlikte değerlendirerek yapılır. Sözleşme gücü tek başına "kaç kW kurulmalı" sorusunu cevaplamaz, yalnızca en fazla ne kurulabileceğini söyler.

Adım adım bir örnek:

1. Tesisin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü okunur. Örnek: 800 kW.
2. Üst sınır belirlenir. Kurulu güç 800 kW'ı geçemez.
3. Çatı ya da arazi alanından teknik olarak sığabilecek güç hesaplanır. Örnek: 650 kW.
4. İki değerden küçük olanı aday güç olur. Örnek: 650 kW.
5. Aday güç, yıllık tüketim ve gündüz tüketim profiliyle karşılaştırılır. Santral tüketimi aşan bir üretim yapıyorsa fazla enerjinin değerlendirilmesi farklı kurallara tabidir.

Yıllık üretim konusunda da bir sınır vardır. 12 Mayıs 2019'dan sonra çağrı mektubu alan tesislerde bir takvim yılında üretilebilecek enerji, ilişkili tüketim tesisinin yıllık toplam tüketiminin iki katını geçemez. Bu düzenleme 2 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle de yeniden ele alınmıştır. Doğru kurulu gücün tüketime göre nasıl seçileceği ayrı bir yazının konusudur.

Bağlantı görüşü için başvuru adımları nelerdir?

Başvuru, şebeke işletmecisine (bölgenizdeki dağıtım şirketi) yapılır ve genel sıra şöyledir. Güncel evrak listesi ve formlar için bölgenizin dağıtım şirketine ve EPDK mevzuatına bakmak gerekir.

1. Ön hazırlık: Sözleşme gücü, abone grubu, yıllık tüketim ve ölçüm noktası bilgileri toplanır.
2. Başvuru: Eksiksiz evrakla şebeke işletmecisine başvurulur.
3. Teknik değerlendirme: Şebeke işletmecisi başvuruyu teknik yönden inceler. Güneş enerjisinde ayrıca teknik değerlendirme raporu hazırlanır.
4. Aylık liste: Olumlu bulunan başvurular aylık olarak şebeke işletmecisinin internet sayfasında ilan edilir.
5. Çağrı mektubu için yazılı başvuru: Listenin ilanından itibaren bir ay içinde yazılı başvuru yapılır.
6. Proje onayı: Çağrı mektubundan sonra bir yıl içinde proje onaylatılır.
7. Bağlantı anlaşması: Süreç sonunda dağıtım şirketiyle bağlantı anlaşması imzalanır.

Aynı sahaya aynı gün hem lisanssız başvuru hem önlisans ya da lisans başvurusu yapılması gibi özel durumlarda lisanssız başvuru reddedilebilir. Başvurudan önce bu tür çakışmaların kontrol edilmesi gerekir.

Başvuru sürecinin tamamını, kurulum aşamalarıyla birlikte işletmeler için GES başvuru rehberi yazımızda bulabilirsiniz.

Başvurudan önce hangi kontroller yapılmalı?

Başvurudan önce sözleşme gücü, abone grubu, tüketim ve ölçüm noktası bilgileri tutarlı olmalı. Bu kontroller yapılmadan başvuru yapmak, süre kaybına ya da iadeye yol açabilir.

Kontrol listesi:

• Bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü güncel mi? Son fatura ve sözleşme ile karşılaştırın.
• Aday GES kurulu gücü sözleşme gücünü aşmıyor mu?
• Üretim ve tüketim tesisi aynı ölçüm noktasında mı? Farklıysa mahsuplaşma kuralları değişir.
• Birden fazla tüketim tesisi ilişkilendirilecekse hepsi aynı abone grubunda mı?
• Son bir yıllık tüketim, planlanan üretimle uyumlu mu?
• Sahaya ait önlisans ya da lisans başvurusu çakışması var mı?
• Çağrı mektubu için bir aylık yazılı başvuru süresi takvime işlendi mi?

Tüketim tesisi ile üretim tesisinin ilişkisi sonradan da önem taşır. Aboneliği değiştirmek istediğinizde yeni tesisin sözleşme gücü, başvuruya esas sözleşme gücünden ve ilgili kurulu güçten az olamaz. Mevzuat bu konuda 2025 ve 2026'da değişti. Bu nedenle ilişkilendirmeyi başvurudan sonra değiştirmek yerine baştan doğru kurmak gerekir.

Sözleşme gücünü düşürmek GES projesini nasıl etkiler?

Sözleşme gücünü düşürmek, GES için izin verilen üst sınırı da düşürebilir. Bu yüzden iki karar birbirinden bağımsız verilmemelidir.

Bir tesis maliyeti azaltmak için sözleşme gücünü düşürmeyi düşünüyorsa, aynı anda GES planı varsa önce hangi güce ihtiyaç olduğu netleşmelidir. Yönetmelik, çağrı mektubu alan tesislerde ilişkilendirilen tüketim tesislerinin sözleşme güçleri toplamının belirli koşullarda kurulu güçten az olamayacağını da düzenler. Çağrı mektubundan sonra sözleşme gücü değişikliği yapılacaksa önce şebeke işletmecisine danışılması gerekir.

Sözleşme gücü, aşım bedeli ve demand ilişkisi için demand, sözleşme gücü ve aşım bedeli yönetimi yazısına bakabilirsiniz. Santral devreye girdikten sonra mahsuplaşmanın nasıl işlediği için saatlik mahsuplaşma döneminde GES üretim ve maliyet optimizasyonu yazısı yararlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

GES kurulu gücü sözleşme gücünden büyük olabilir mi?

Lisanssız üretim kapsamında hayır. Yönetmelik, ilişkilendirilecek tüketim tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü kurulacak santralin kurulu gücü için üst sınır olarak belirler. Sözleşme gücünden büyük bir santral için farklı bir mevzuat kapsamı, örneğin lisans ya da önlisans süreci gündeme gelir.

Bağlantı görüşü ile çağrı mektubu aynı belge midir?

Hayır. Bağlantı görüşü teknik değerlendirmenin sonucudur, çağrı mektubu ise bağlantı anlaşması imzalama hakkını veren yazıdır. Olumlu görüşün ardından listenin ilanından itibaren bir ay içinde yazılı başvuru yapılmazsa görüş kendiliğinden geçersiz olur.

Çağrı mektubundan sonra ne kadar süre var?

Çağrı mektubunun tebliğinden itibaren bir yıl içinde üretim tesisi projesinin onaylatılması gerekir. Güç artışı gibi değişikliklerde süre eklenebilir. Güncel süreler için Resmî Gazete'deki son yönetmelik değişikliğine bakılmalıdır.

Sözleşme gücünü artırırsam daha büyük GES kurabilir miyim?

Sözleşme gücü, kurulu güç için üst sınır olduğundan artış teorik olarak sınırı yükseltir. Ancak sözleşme gücü artışının dağıtım şirketiyle yapılan bağlantı anlaşmasına ve fatura maliyetine etkisi de vardır. Karar vermeden önce hem GES hem fatura tarafı birlikte hesaplanmalıdır.

Bağlantı görüşü başvurusunu kim yapar?

Başvuruyu üretim tesisini kuracak gerçek ya da tüzel kişi yapar. Enerji danışmanları ve kurulum firmaları evrak ve takip sürecinde destek verebilir, ancak başvuru sahibi yine tesis sahibidir.

Özet

GES bağlantı görüşü, santralin şebeke açısından uygun bulunduğunu gösterir. Çağrı mektubu ise bağlantı anlaşmasına giden kapıdır ve bir aylık yazılı başvuru süresine bağlıdır. Kurulu güç, ilişkilendirilen tüketim tesisinin sözleşme gücünü aşamaz. Bu nedenle proje, çatı alanından önce sözleşme gücüyle başlamalıdır.

Covolt, sözleşme gücünüzü ve tüketim verinizi bir arada değerlendirerek GES için doğru seviyeyi hesaplamanıza yardımcı olur; ayrıntılar için GES danışmanlığı sayfamıza bakabilirsiniz.

Son güncelleme: Kasım 2026. Mevzuat ve tarifeler değişebilir; güncel değerler için kaynaklara bakın.