LED dönüşüm geri dönüş süresi: fabrikada kaç ayda ödenir?

LED dönüşüm geri dönüş süresi, yatırım tutarının yıllık elektrik tasarrufuna bölünmesiyle bulunur ve fabrikada en çok çalışma saatine bağlı olarak değişir. Aşağıdaki örnekte 400 armatürlük bir tesis, günde 16 saat çalışırken yatırımını yaklaşık 17 ayda geri alıyor. Aynı tesis yılda 2.400 saat çalışsaydı bu süre yaklaşık 35 aya çıkardı.

Bu yazıda hesabı adım adım ve varsayımlarını açık yazarak gösteriyoruz. Rakamlar örnektir. Kendi tesisinizin değerlerini koyarak aynı hesabı tekrarlayabilirsiniz.

LED dönüşüm geri dönüş süresi nasıl hesaplanır?

Basit geri dönüş süresi, toplam yatırımın yıllık tasarrufa bölünmesiyle bulunur. Formül kısadır:

Geri dönüş süresi (yıl) = Yatırım tutarı (TL) ÷ Yıllık elektrik tasarrufu (TL)

Yıllık tasarruf için üç veri gerekir: eski ve yeni sistemin toplam gücü (kW), yıllık çalışma saati ve elektriğin birim fiyatı (TL/kWh). Gücü, yalnızca lamba değil balast gibi yardımcı kayıpları da içerecek şekilde yazmak gerekir.

Basit geri dönüş, paranın zaman değerini ve elektrik fiyatındaki değişimi hesaba katmaz. Karar öncesi bu iki etkiyi ayrıca düşünmek gerekir.

Örnek hesap: 400 armatürlük bir fabrika

Örnekte kullanılan varsayımlar şöyledir. Bunlar ürün teklifi ya da ölçüm değil, hesabı göstermek için seçilmiş değerlerdir.

Veri	Varsayım
Armatür sayısı	400 adet yüksek tavan armatürü
Eski armatür gücü (balast dahil)	460 W
Yeni LED armatür gücü	150 W
Yıllık çalışma	Günde 16 saat, yılda 300 gün = 4.800 saat
Elektrik birim fiyatı	4,19 TL/kWh (KDV hariç)
Armatür başına yatırım (armatür ve montaj)	9.000 TL

Adım adım hesap:

1. Eski sistem gücü: 400 × 0,46 kW = 184 kW
2. Yeni sistem gücü: 400 × 0,15 kW = 60 kW
3. Güç farkı: 184 − 60 = 124 kW
4. Yıllık enerji tasarrufu: 124 kW × 4.800 saat = 595.200 kWh
5. Yıllık parasal tasarruf: 595.200 × 4,19 ≈ 2.493.888 TL
6. Toplam yatırım: 400 × 9.000 = 3.600.000 TL
7. Geri dönüş: 3.600.000 ÷ 2.493.888 ≈ 1,44 yıl, yani yaklaşık 17 ay

Bu sonuç, yalnızca elektrik tasarrufunu sayar. Bakım ve lamba değişim giderlerindeki farkı içermez.

Hesapta kullanılan elektrik birim fiyatı nereden gelir?

Elektrik birim fiyatı, fatura dönemindeki enerji bedeli ile dağıtım bedelinin toplamıdır. Bu örnekte Covolt'un demo tesisinin Eylül 2026 faturasındaki değerler esas alındı: marjlı PTF birim fiyatı yaklaşık 3,0117 TL/kWh, dağıtım bedeli 1,1825 TL/kWh. Toplam yaklaşık 4,19 TL/kWh eder.

PTF (Piyasa Takas Fiyatı), gün öncesi piyasasında her saat için ayrı oluşan fiyat demektir. 30 günlük bir ayda 720 ayrı fiyat oluşur; faturadaki enerji birim fiyatı bunların tüketime göre ağırlıklı ortalamasıdır. Kaynak: EPİAŞ Gün Öncesi Piyasası.

Sizin fiyatınız farklı olabilir. Sözleşme tipine, marja, gerilim seviyesine ve aya göre değişir. Hesapta KDV, YEKDEM ve diğer vergi kalemleri yok; bunlar sonucu değiştirir. Güncel tarife değerleri için EPDK tarifeler sayfasına bakın.

Çalışma saati geri dönüş süresini nasıl değiştirir?

Aynı yatırım, daha uzun yanan aydınlatmada daha kısa sürede çıkar; çünkü tasarruf saat başına birikir. Aşağıdaki tabloda aynı 400 armatürlük örnek, yalnızca yıllık çalışma saati değiştirilerek hesaplandı. Birim fiyat 4,19 TL/kWh, yatırım 3.600.000 TL.

Yıllık çalışma saati	Yıllık tasarruf (kWh)	Yıllık tasarruf (TL)	Geri dönüş (ay)
2.400	297.600	≈ 1.246.944	≈ 34,6
3.600	446.400	≈ 1.870.416	≈ 23,1
4.800	595.200	≈ 2.493.888	≈ 17,3
6.000	744.000	≈ 3.117.360	≈ 13,9
8.000	992.000	≈ 4.156.480	≈ 10,4

Grafik, çalışma saati arttıkça geri dönüş süresinin 34,6 aydan 10,4 aya düştüğünü gösteriyor. Yani tek vardiyalı bir tesisle sürekli çalışan bir tesisin hesabı birbirinden çok farklıdır.

Birim fiyat değişirse sonuç nasıl etkilenir?

Birim fiyat düştüğünde tasarruf TL olarak azalır, geri dönüş uzar. Aynı örnekte (4.800 saat, 595.200 kWh) yalnızca fiyat değiştirildiğinde sonuç şöyledir:

Birim fiyat (TL/kWh)	Yıllık tasarruf (TL)	Geri dönüş (ay)
3,00	1.785.600	≈ 24,2
4,19	≈ 2.493.888	≈ 17,3
5,00	2.976.000	≈ 14,5

Saatlik piyasa fiyatına bağlı sözleşmelerde birim fiyat aydan aya oynar. Bu nedenle geri dönüşü tek bir fiyatla değil, makul bir aralıkla değerlendirmek daha sağlıklıdır.

LED dönüşüm hesabında sık atlanan kalemler nelerdir?

Basit hesap, sonucu olduğundan iyi ya da kötü gösterebilen birkaç kalemi dışarıda bırakır. Karar vermeden önce şunlara bakmak gerekir:

• Gerçek çalışma saati: Vardiya planı yerine sayaç verisi ve aydınlatma panosu saatleri esas alınmalıdır.
• Balast ve sürücü kayıpları: Eski armatür gücü yalnızca lamba etiketi değil, sistem gücü olarak alınmalıdır.
• Isıl etki: Eski armatürlerin yaydığı ısı kışın ısıtma yükünü, yazın soğutma yükünü etkileyebilir.
• Bakım farkı: Lamba değişimi, vinç ya da iskele maliyeti geri dönüşü kısaltabilir.
• Aydınlık düzeyi: Dönüşüm sonrası lüks değerinin iş güvenliği ve kalite gereksinimlerini karşıladığı ölçülmelidir.
• Destekler: Verimlilik artırıcı projeler için devlet destekleri bulunabilir. Kapsam ve şartlar için Enerji Verimliliği Kanunu ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı duyurularına bakın.

Bu kalemlerden bazısı sonucu uzatır, bazısı kısaltır. Hesabı kendi tesisinize uyarlarken hepsini tek tek not etmeniz yeterlidir.

Kontrol listesi: LED hesabına başlamadan önce hangi veriler toplanmalı?

Aşağıdaki veriler elinizde olduğunda geri dönüş hesabı yarım saatte yapılabilir:

1. Bölüm bölüm armatür sayısı ve tipi (metal halide, cıva, floresan vb.)
2. Armatür başına gerçek sistem gücü (W)
3. Her bölümün günlük ve yıllık yanma saati
4. Son 12 aylık faturadaki enerji ve dağıtım birim fiyatları
5. LED armatür ve montaj için alınmış en az iki teklif
6. Bakım ve lamba değişim giderlerinin yıllık toplamı
7. Aydınlatmanın toplam tüketimdeki payını görmek için alt sayaç ya da panodan okunan değerler

Aydınlatmanın payını tahmin etmek yerine ölçmek, hesabı en çok netleştiren adımdır. Tesisin saatlik tüketim eğrisi bu konuda yol gösterir; mesai dışı saatlerde aydınlatma açık kalıyorsa bu eğride görünür.

LED dönüşümü enerji verimliliği çalışmasının neresinde durur?

LED dönüşümü, tesiste yapılabilecek verimlilik önlemlerinden yalnızca biridir. Motor, basınçlı hava, kompanzasyon ve sözleşme gücü gibi başka kalemler de faturaya etki eder. Hangisinin önce geleceğini, her birinin yıllık TL karşılığını karşılaştırarak belirlemek gerekir.

Sanayide verimlilik çalışmaları hakkında çerçeve için sanayi tesislerinde enerji verimliliği ve ISO 50001 yazısına bakabilirsiniz. Fatura kalemlerini birlikte okumak için elektrik faturası okuma rehberi de yardımcı olur.

Sıkça Sorulan Sorular

LED dönüşümü fabrikada ortalama kaç ayda geri öder?

Tek bir doğru süre yoktur; çalışma saati, birim fiyat ve yatırım tutarına göre değişir. Bu yazıdaki örnekte 10 ile 35 ay arasında sonuç çıktı. Kendi tesisiniz için armatür sayısı, güç ve yanma saatiyle hesap yapmak gerekir.

Fabrika aydınlatma tasarrufu toplam faturanın ne kadarıdır?

Bu oran tesise göre çok değişir ve tahmin etmek yerine ölçmek gerekir. Aydınlatma panosuna alt sayaç takılması ya da aydınlatma devresinin ayrı izlenmesi payı gösterir. Yüksek tavanlı ve uzun çalışan tesislerde pay daha büyük olabilir, ancak bu bir varsayımdır.

LED aydınlatma hesaplama yaparken hangi birim fiyat kullanılmalı?

Faturanızdaki enerji bedeli ile dağıtım bedelinin toplamı kullanılabilir. Vergiler ve diğer kalemler dahil edilecekse hesabın başında bunu açıkça yazmak gerekir. Fiyat dalgalanıyorsa düşük, orta ve yüksek üç senaryo hesaplanmalıdır.

Basit geri dönüş süresi yeterli bir ölçüt mü?

Karar için iyi bir başlangıçtır ama tek başına yeterli değildir. Paranın zaman değerini ve fiyat değişimini hesaba katmaz. Büyük yatırımlarda iç verim oranı gibi ek ölçütlerle birlikte değerlendirmek daha doğrudur.

LED dönüşümü için devlet desteği var mı?

Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında verimlilik artırıcı proje destekleri tanımlıdır. Kapsam, eşikler ve başvuru koşulları zamanla değişebilir. Güncel şartlar için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın duyurularına bakın.

Özet

LED dönüşümünün geri dönüşü; güç farkı, çalışma saati ve birim fiyatın çarpımıyla bulunan yıllık tasarrufa bağlıdır. Örnek tesiste bu süre çalışma saatine göre yaklaşık 10 ile 35 ay arasında değişti. Hesabın güvenilirliği, varsayımların açık yazılmasına ve gerçek verilerle güncellenmesine bağlıdır.

Elektrik maliyetinizi kalem kalem görüp hangi önlemin önce geleceğini hesaplamak için enerji verimliliği çözümü sayfamıza bakabilirsiniz.

Son güncelleme: Kasım 2026. Mevzuat ve tarifeler değişebilir; güncel değerler için kaynaklara bakın.