TSRS nedir? Sürdürülebilirlik raporlaması kimleri kapsıyor?

TSRS, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları demektir. Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan bu standartlar, kapsama giren işletmelerin sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatlarını belirli bir formatta raporlamasını zorunlu kılar. Kapsam, işletmenin türüne ve büyüklüğüne göre belirlenir; 13 Ocak 2026 tarihli kararla eşikler 1 milyar TL aktif toplamı, 2 milyar TL yıllık net satış hasılatı ve 500 çalışan olarak yeniden belirlenmiştir.

Bu yazı, TSRS'nin ne olduğunu, hangi işletmelerin kapsama girdiğini ve elektrik tüketim verisinin raporda nerede yer aldığını resmî metinlere dayanarak özetler. Amaç hukuki görüş vermek değil, bir fabrika ya da işletme yöneticisinin "bu bizi ilgilendiriyor mu?" sorusuna sağlam bir başlangıç noktası sunmaktır.

TSRS nedir?

TSRS, Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu'nun (ISSB) genel standartlarıyla uyumlu olarak hazırlanan, Türkiye'nin sürdürülebilirlik raporlama çerçevesi demektir. KGK, standartların uygulama kapsamını 29 Aralık 2023 tarihli Resmî Gazete'de (mükerrer, sayı 32414) yayımlanan 21634 sayılı Kurul Kararı ile belirlemiştir. Standartlar 1 Ocak 2024 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır.

İki ana standart vardır:

• TSRS 1 (Genel Hükümler): İşletmenin, kullanıcıların karar vermesine yarayacak sürdürülebilirlikle ilgili risk ve fırsatlarını açıklamasını düzenler.
• TSRS 2 (İklimle İlgili Açıklamalar): İklimle ilgili risk ve fırsatların açıklanmasını düzenler. Sera gazı emisyonları bu standartta yer alır.

TSRS kimler için zorunludur?

TSRS, KGK kararında sayılan işletme gruplarından birinde yer alan ve belirlenen eşikleri aşan işletmeler için zorunludur. Kapsam iki aşamalı okunur: önce işletmenin hangi grupta olduğuna, sonra büyüklük ölçütlerine bakılır.

Eşik aranmadan kapsamda olanlar. KGK'nın kapsam duyurusuna göre Kurul Kararı'nın 3. maddesinde sayılan bazı kuruluşlar, eşik değerlere bakılmaksızın zorunlu raporlama kapsamındadır.

Eşiğe tabi olanlar. Kararda sayılan diğer işletme grupları için üç ölçütten en az ikisinin eşiğini art arda iki raporlama döneminde aşması gerekir. Sayılan gruplar sermaye piyasası, bankacılık, sigortacılık gibi düzenlemeye tabi alanlardaki kuruluşları içerir. Grupların tam listesi için KGK'nın kapsam duyurusuna bakılmalıdır.

Kararda sayılan gruplarda yer almayan işletmeler için TSRS zorunlu değildir. Bu işletmeler isteğe bağlı olarak TSRS'ye uygun rapor hazırlayabilir. Bir fabrika, kendi başına bu gruplardan birinde değilse doğrudan kapsamda sayılmaz; ancak kapsamdaki bir kuruluşun tedarik zincirinde yer alıyorsa veri talebi alabilir.

Eşik değerleri nedir ve nasıl hesaplanır?

Eşik değerler, işletmenin aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısı için KGK'nın belirlediği alt sınırlar demektir. KGK'nın 13 Ocak 2026 tarihli kararı 16 Ocak 2026 tarihli ve 33139 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Yeni eşikler 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır.

Ölçüt	İlk karar (Aralık 2023)	Güncel eşik (Ocak 2026 kararı)
Aktif toplamı	500 milyon TL	1 milyar TL
Yıllık net satış hasılatı	1 milyar TL	2 milyar TL
Çalışan sayısı	250 kişi	500 kişi

Kapsam değerlendirmesinin adımları şöyledir:

1. İşletmenin KGK kararında sayılan gruplardan birine girip girmediği belirlenir.
2. Girdiyse, aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısı için eşiklerle karşılaştırma yapılır.
3. Üç ölçütten en az ikisinin eşiği art arda iki raporlama döneminde aşıp aşmadığına bakılır.
4. Aşılmışsa, müteakip dönemden itibaren TSRS uygulanır.

Kapsamdan çıkış için de kural vardır: eşiklerin art arda iki dönem altında kalınması ya da bir dönemde eşiklerin yüzde 20 veya daha fazla altına inilmesi gerekir. Kendi durumunuz için KGK'nın kapsam hesaplama aracına ve mali müşavirinize başvurmak en doğrusudur.

Raporlama ne zaman başlıyor, güvence denetimi var mı?

Kapsama giren işletmeler için TSRS, 1 Ocak 2024 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır. Kapsama sonradan giren işletme için uygulama, eşiklerin art arda iki dönem aşılmasını izleyen dönemden başlar.

KGK'nın 5 Eylül 2024 tarihli kararıyla TSRS kapsamındaki sürdürülebilirlik raporları için güvence denetimi zorunlu hale getirilmiştir. Yani rapor yalnızca hazırlanmaz; bağımsız bir denetçi tarafından da incelenir. Bu nedenle rapordaki verinin izlenebilir ve belgelenebilir olması önem taşır.

Geçiş dönemi için bir kolaylık da vardır: TSRS'nin uygulandığı ilk iki yıllık raporlama döneminde işletmeler Kapsam 3 sera gazı emisyonlarını açıklama zorunluluğundan muaf tutulmuştur (21634 sayılı Kurul Kararı, Geçici Madde 3). Muafiyetlerin güncel durumu için KGK duyurularına bakılmalıdır.

Enerji verisi raporda nerede yer alır?

Elektrik tüketimi, TSRS 2 kapsamındaki sera gazı açıklamalarında Kapsam 2 emisyonu olarak yer alır. Kapsam 2, satın alınan elektriğin üretiminden kaynaklanan dolaylı emisyonlar demektir. Bunu hesaplamak için işletmenin kWh cinsinden tüketimi gerekir.

TSRS 2 kapsamında emisyonlar üç grupta açıklanır:

• Kapsam 1: İşletmenin sahip olduğu ya da kontrol ettiği kaynaklardan doğrudan çıkan emisyonlar (kazan, jeneratör, araç filosu gibi).
• Kapsam 2: Satın alınan elektrik, buhar ve ısıdan kaynaklanan dolaylı emisyonlar.
• Kapsam 3: Tedarik zinciri ve ürünün kullanımı gibi işletme dışındaki dolaylı emisyonlar.

Fabrikalar için pratik sonuç şudur: Kapsam 2 hesabının güvenilir olması, saatlik ya da günlük tüketim verisinin tesis bazında eksiksiz tutulmasına bağlıdır. Güvence denetiminde bu verinin kaynağı sorulabilir. Üç kapsamın işletme için anlamını karbon salımı takibi çözümü sayfasında da bulabilirsiniz.

Elektrik verisi için kontrol listesi

Rapor hazırlığına girmeden önce enerji tarafında şu soruların cevabı hazır olmalıdır:

1. Hangi tesislerin ve hangi sayaçların tüketimi rapora dahil?
2. Tüketim verisi faturadan mı, sayaç okumasından mı alınıyor? İkisi birbiriyle tutuyor mu?
3. Dönem içinde sayaç değişikliği, tesis ekleme ya da kapama oldu mu?
4. Yerinde üretim (örneğin GES) varsa, üretilen ve şebekeden çekilen enerji ayrı kayıtlanıyor mu?
5. Veriyi kim, hangi tarihte, hangi kaynaktan aldı? Bu kayıt tutuluyor mu?

Fatura kalemlerinin nasıl okunacağı için elektrik faturası nasıl okunur yazısına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

TSRS her fabrika için zorunlu mu?

Hayır. TSRS, KGK kararında sayılan işletme gruplarından birinde yer alan ve eşikleri aşan işletmeler için zorunludur. Kararda sayılan gruplarda yer almayan işletmeler isteğe bağlı olarak TSRS'ye uygun rapor hazırlayabilir.

Eşiklerin yalnızca bir yıl aşılması kapsama girmek için yeterli mi?

Hayır. Üç ölçütten en az ikisinin eşiğinin art arda iki raporlama döneminde aşılması gerekir. Tek dönemlik aşım tek başına yükümlülük doğurmaz.

Kapsam 2 emisyonu nedir?

Kapsam 2, işletmenin satın aldığı elektrik, buhar ve ısının üretiminden kaynaklanan dolaylı sera gazı emisyonu demektir. Fabrikalar için en önemli kalemi genellikle şebekeden çekilen elektriktir. Hesabın temeli kWh cinsinden tüketim verisidir.

Kendi durumumu nereden kontrol ederim?

KGK, kapsam duyurusunu ve işletmelerin ön kontrol yapabileceği bir kapsam hesaplama aracını yayımlar. Sonucun bağlayıcı değerlendirmesi için mali müşavir ya da bağımsız denetçinizle birlikte çalışmanız önerilir.

Özet

TSRS, kapsamdaki işletmeler için KGK'nın belirlediği zorunlu raporlama çerçevesidir. Kapsam, işletme grubuna ve 1 milyar TL aktif, 2 milyar TL hasılat, 500 çalışan eşiklerine bağlıdır. Elektrik tüketimi, Kapsam 2 emisyonu üzerinden rapora girer ve güvence denetiminde izlenebilir olması gerekir. Tesis bazında tüketim verinizi düzenli tutmak için karbon salımı takibi çözümüne göz atabilirsiniz.

Son güncelleme: Eylül 2026. Mevzuat ve tarifeler değişebilir; güncel değerler için kaynaklara bakın.