YEKDEM Maliyeti Tahmini: Aylık Bütçe İçin Bant Yöntemi

YEKDEM maliyeti tahmini, tek bir rakam bulmak değil, bir bant çizmektir. EPDK, ilgili yıl için aylık "öngörülen" YEKDEM birim maliyetini açıklar; gerçekleşen değer ise ay kapandıktan sonra belli olur ve ikisi aynı olmak zorunda değildir. Aylık bütçede en sağlam yöntem, öngörüyü orta nokta almak, altına ve üstüne bir aralık koymak ve farkı sonraki faturadaki mahsuplaşma satırı için ayırmaktır.

Bu yazı, YEKDEM birim maliyetinin neyden oluştuğunu ve aylık bütçede nasıl bant olarak hesaplanacağını adım adım gösterir. Öngörü rakamları zaman içinde değiştiği için yazıdaki her rakam, hangi karara ait olduğu belirtilerek verilmiştir.

YEKDEM birim maliyeti nedir?

YEKDEM birim maliyeti, yenilenebilir enerji üreticilerine yapılan destek ödemelerinin tedarik edilen her megavatsaat (MWh) elektriğe düşen payı demektir. TL/MWh olarak ifade edilir ve faturada enerji bedelinin yanında ayrı bir kalem olarak yer alır.

YEKDEM'in ne olduğunu ve faturaya nasıl yansıdığını YEKDEM nedir, 2026 fatura etkisi yazımızda anlattık. Burada odak, bu kalemin bütçede nasıl öngörüleceğidir.

YEKDEM birim maliyeti hangi verilerden oluşur?

YEKDEM birim maliyeti, net YEKDEM giderinin tedarik yükümlülüğü kapsamındaki tüketime bölünmesiyle bulunur. Ana bileşenler şunlardır:

• YEK toplam bedeli (YEKTOB): YEKDEM'e tabi santrallere ödenen toplam tutardır. Hesabı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesinde tanımlıdır.
• YEKDEM geliri: Aynı santrallerin ürettiği elektriğin piyasada değerlendirilmesinden doğan gelirdir.
• Dengesizlik tutarları: YEKDEM portföyünün üretim tahmininden sapmasından doğan tutarlardır.
• Tüketim miktarı: Net giderin bölündüğü, tedarik yükümlülüğü kapsamındaki çekiş miktarıdır.

Basitleştirilmiş sıra şöyledir: (YEK gideri − YEK geliri) ÷ tüketim. Piyasa fiyatı yüksek olduğunda portföy geliri artar, net gider ve birim maliyet düşme eğilimi gösterir. Piyasa fiyatı düştüğünde tersi olur.

Yenilenebilir üretimin dağılımı da etkilidir. Hidroloji, rüzgâr ve güneş üretimi aylara göre değiştiği için birim maliyet aydan aya sabit kalmaz.

EPDK'nın öngörüsü ile gerçekleşen maliyet aynı şey midir?

Hayır. EPDK'nın açıkladığı rakam, ilgili ay için öngörülen YEKDEM birim maliyetidir. Gerçekleşen maliyet ise aylık uzlaştırma sürecinden sonra, ay kapanınca belli olur.

Yönetmeliğin 14. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca öngörülen maliyet, her yıl Aralık ayı sonuna kadar bir sonraki takvim yılının fatura dönemleri için Kurul Kararı ile ilan edilir. Faturaya önce tahmini fiyatla yansır, ay kapanınca kesin fiyat açıklanır ve aradaki fark bir sonraki faturada mahsuplaşma satırı olarak gelir. Bütçeleme açısından asıl belirsizlik tam olarak buradadır.

2026 öngörüleri yıl içinde nasıl değişti?

EPDK, 2026 için öngörüleri yıl içinde birden fazla kez güncelledi. İlk öngörü Aralık 2025'te yayımlandı. Ardından 2 Nisan 2026 tarihli ve 14460 sayılı Kurul Kararı, 4 Nisan 2026 tarihli ve 33214 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Temmuz ve sonrası için yeni bir Kurul Kararı (2 Temmuz 2026 tarihli, 14718 sayılı) 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete'de yer aldı.

Aşağıdaki tablo, ilk iki öngörüyü Nisan–Haziran için yan yana gösterir:

Ay	Aralık 2025 öngörüsü (TL/MWh)	4 Nisan 2026 öngörüsü (TL/MWh)
Nisan	441,29	574,54
Mayıs	563,78	602,51
Haziran	617,89	580,99

Öngörü, aynı ay için hem yukarı hem aşağı yönde değişebilmiştir: Nisan ve Mayıs'ta güncel değer eskisinden yüksek, Haziran'da düşüktür.

Grafik aynı üç ay için iki öngörüyü karşılaştırır. Üç ayrı kararın bulunması, bütçeyi tek rakama bağlamanın neden riskli olduğunu gösterir. Temmuz ve sonrası için yürürlükteki rakamlara Resmî Gazete'nin 4 Temmuz 2026 tarihli sayısındaki 14718 sayılı karardan bakabilirsiniz; sonraki olası güncellemeler için EPDK duyurularını izlemek gerekir.

YEKDEM maliyeti bütçede nasıl hesaplanır?

YEKDEM maliyeti, aylık tüketim (MWh) ile birim maliyetin (TL/MWh) çarpımıyla bulunur. Bütçede tek değer yerine üç senaryo kullanmak daha güvenlidir.

Örnek varsayım: Aylık 140.175 kWh (140,175 MWh) tüketen bir tesis. Orta senaryoda, 4 Nisan 2026 tarihli kararda Haziran için açıklanan 580,99 TL/MWh kullanılır. Alt ve üst senaryo (450 ve 750 TL/MWh) yalnızca bu örnek için seçilmiş varsayımlardır, resmî bir değer değildir.

1. Tüketimi MWh'ye çevirin: 140.175 kWh ÷ 1.000 = 140,175 MWh.
2. Orta senaryo için EPDK öngörüsünü alın: 580,99 TL/MWh.
3. Alt ve üst bandı belirleyin: örnekte 450 ve 750 TL/MWh.
4. Her birim maliyeti tüketimle çarpın.
5. Orta senaryoyu bütçeye, farkı ise ayrı bir "mahsuplaşma payı" satırına yazın.

Senaryo	Birim maliyet (TL/MWh)	Aylık YEKDEM maliyeti (TL)
Alt (örnek varsayım)	450,00	≈ 63.079
Orta (4 Nisan 2026 kararı, Haziran)	580,99	≈ 81.441
Üst (örnek varsayım)	750,00	≈ 105.131

Bu örnekte alt ve üst senaryo arasındaki fark yaklaşık 42.000 TL'dir. Tutarlar KDV hariç, yalnızca YEKDEM kalemine aittir.

Bant genişliği nasıl seçilir?

Bant genişliğini, öngörünün geçmişte gerçekleşen değerden ne kadar saptığı belirler. EPİAŞ Şeffaflık Platformu YEKDEM birim maliyetlerini yayımlar; öngörü ile gerçekleşeni karşılaştırmak için bu seriyi kullanabilirsiniz.

Pratik bir yöntem şöyledir:

• Son 12 ayın EPDK öngörüsünü ve gerçekleşen değerini yan yana koyun.
• Her ay için farkı hesaplayın.
• En büyük sapmayı bant genişliği olarak alın, orta noktayı güncel EPDK öngörüsüne sabitleyin.

Bu yöntem bir güvence değildir. Amacı, bütçenin sürpriz farka karşı ne kadar tampon taşıdığını görünür kılmaktır. Aynı fark, fatura kalemlerinin nasıl okunacağı açısından da önemlidir: tahmini ve kesin değer arasındaki fark ayrı bir satır olarak gelir.

Faturada YEKDEM nereye bakılır? Kontrol listesi

Bütçeyi gerçekle karşılaştırırken şu adımlar işe yarar:

• Birim fiyat satırı: YEKDEM'in TL/kWh ya da TL/MWh olarak ayrı yazılıp yazılmadığına bakın.
• Dönem ve tüketim: Faturadaki tüketimin sayaç verinizle uyumlu olup olmadığını kontrol edin.
• Mahsuplaşma satırı: Önceki aya ait tahmini ve kesin değer farkının bu faturada yer alıp almadığına bakın.
• Bütçe karşılaştırması: Fatura değerini, bandınızın alt, orta ve üst senaryosuyla yan yana koyun.
• Sapma kaydı: Bant dışına çıkan ayı not edin; bir sonraki bütçede bant genişliğini buna göre gözden geçirin.

Fatura kalemlerini birim fiyat, tüketim ve sözleşme açısından birlikte okumak, farkın nereden geldiğini ayırt etmeyi kolaylaştırır. Tarife ve sözleşme gücü simülasyonu bu karşılaştırma için kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

YEKDEM maliyeti her ay değişir mi?

Evet. Öngörülen YEKDEM maliyeti her ay için ayrı açıklanır ve ay kapanınca gerçekleşen değer belli olur. Bu nedenle aylık bütçede tek bir sabit rakam yerine bant kullanmak daha sağlıklıdır.

Öngörü ile gerçekleşen YEKDEM maliyeti arasındaki fark nasıl yansır?

Fark, bir sonraki faturada mahsuplaşma satırı olarak gelir. Gerçekleşen değer öngörüden yüksekse fatura artar, düşükse azalır. Bu yüzden bütçede ayrı bir mahsuplaşma payı tutulması önerilir.

EPDK öngörüsünü yıl içinde değiştirebilir mi?

Evet. 2026 için öngörü Nisan ve Temmuz'da güncellenmiştir. Güncel değerler için EPDK duyurularına ve Resmî Gazete'deki Kurul Kararlarına bakın.

YEKDEM maliyetini tesis olarak azaltabilir miyim?

Birim maliyet piyasa koşullarıyla belirlenir ve tesis düzeyinde değiştirilemez. Tesisin kontrol edebildiği kısım tüketim miktarıdır; tüketimi doğru izlemek, birim maliyetin toplam faturaya etkisini öngörülebilir kılar.

Özet

YEKDEM birim maliyeti öngörü olarak açıklanır, ay kapanınca kesinleşir ve aradaki fark sonraki faturaya mahsuplaşma olarak yansır. EPDK öngörüleri yıl içinde birkaç kez güncellendiği için bütçede orta nokta ve alt-üst bant birlikte kullanılmalıdır. Bandın genişliğini ise geçmiş sapmalar belirler.

Covolt'un Tarife danışmanı ile tüketiminizi ve fatura kalemlerinizi bu bant yaklaşımıyla birlikte değerlendirebilirsiniz.

Son güncelleme: Kasım 2026. Mevzuat ve tarifeler değişebilir; güncel değerler için kaynaklara bakın.